Śląska Opinia

Podsumowanie obchodów 80. rocznicy Tragedii Górnośląskiej i apel o jej trwałe upamiętnienie - poprzez pomnik oraz stworzenie instytucji kultury badającej i popularyzującej tę historię.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Grzegorz Franki, prezes Związku Górnośląskiego.

W przedświątecznym okresie bardzo łatwo wpaść w wir zakupów, szczególnie gdy sklepy i internet bombardują nas prostymi, szybkimi sposobami kupowania. Dlaczego grudniowy konsumpcjonizm tak silnie na nas działa i jak nasze nieuważne scrollowanie sprzyja impulsywnym decyzjom.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Agata Gąsiorowska, Uniwersytet SWPS.

Zamiast ciężkiego, akademickiego tomu trzymamy w rękach bogato ilustrowany atlas, który w przystępny sposób pokazuje, jak działa świat pieniędzy - za pomocą map, infografik i obrazów, a nie wzorów i żargonu.

Dla kogo powstała ta książka, dlaczego finanse można opowiadać wizualnie i co sprawia, że „Atlas finansów” wciąga zarówno dorosłych, jak i młodszych czytelników.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Dariusz Wójcik, autor książki „Atlas finansów”.

Młodzi uczestnicy Olimpiady Wiedzy o Górnym Śląsku mierzyli się w tym roku z tematem Tragedii Górnośląskiej. Odkrywali historię zarówno regionu, jak i własnych rodzin. Wyruszali w miejsca pamięci, dokumentowali losy przodków, korzystali z archiwów i literatury. Kolejne pokolenie uczy się rozumieć i przywracać pamięć o jednej z najtrudniejszych kart śląskiej historii.

Rozmawiają: Sebastian Pypąłcz i Krystian Węgrzynek, Wiceprezes Związku Górnośląskiego.

Rozmowa o realnej kondycji polskiego górnictwa, skali dopłat, spadającym wydobyciu i o tym, dlaczego węgiel — mimo ogromnych zasobów — traci znaczenie w energetyce, ciepłownictwie i przemyśle. Dyskutujemy o tym, czy obecny harmonogram wygaszania kopalń ma sens, jakie są perspektywy dla sektora koksowego oraz jak powinien wyglądać uporządkowany, sprawiedliwy i gospodarczo racjonalny coal exit.

To syntetyczne podsumowanie kluczowych wniosków z najnowszego raportu Polityki Insight „Co z węglem w Polsce?” — z perspektywy analityka i eksperta śledzącego na bieżąco transformację energetyczną.

Rozmawiają: Patryk Białas i Dominik Brodacki, szef działu energetycznego Polityki Insight.

Rozmowa o tym, dlaczego polski przemysł wciąż pozostaje w tyle za energetyką, które sektory i firmy odpowiadają za największą część emisji oraz co blokuje realną transformację technologiczną. W odcinku analizujemy wyniki najnowszej Bazy Emisji Przemysłowych Instratu, konsekwencje rosnących cen EU ETS i brak konkretnych planów dekarbonizacyjnych w strategicznych branżach, takich jak hutnictwo czy chemia. To syntetyczne spojrzenie na wyzwania i szanse dla przemysłu, który musi przyspieszyć, aby zachować konkurencyjność i miejsca pracy.

Rozmawiają: Patryk Białas i Kamil Laskowski, lider projektu przemysłowego w Fundacji Instrat.

Etyczne i emocjonalne pułapki pisania biografii osób, które nie mogą już zabrać głosu. Jak pracuje się z wywiadami i wspomnieniami zmarłego bohatera oraz gdzie przebiega granica między uczciwością wobec czytelnika a wrażliwością wobec rodziny.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Dariusz Kortko, autor książki "Zembala. Szpital to ja".

Rozmowa o kluczowych oczekiwaniach wobec COP30, co udało się osiągnąć, jak wyglądały negocjacje „od środka” oraz jakie wyzwania stoją przed procesem klimatycznym w kolejnych miesiącach. To syntetyczne podsumowanie wyników COP30 z perspektywy negocjatora i eksperta zaangażowanego w kształtowanie globalnej polityki klimatycznej. 

Rozmawiają: Patryk Białas i Krzysztof Bolesta, Wiceminister klimatu i środowiska. 

Teatr i temat społecznego wykluczenia seniorów. Jak rozmowy z osobami starszymi ujawniły zupełnie różne oblicza biedy - od finansowej po emocjonalną i relacyjną - a ich doświadczenia stały się podstawą powstania spektaklu.

Rozmowiają: Sebastian Pypłacz i Sławomir Szczurek, reżyser.

Na podstawie najnowszego raportu “Jak i dlaczego pomagam. Portret darczyńców w Polsce” sprawdzamy, jak wygląda „typowy” polski darczyńca, jakie zbiórki najbardziej poruszają Polaków i dlaczego pomaganie stało się częścią codziennych nawyków.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Natalia Zdrojewska, Pomagam.pl

Pierwszy śląski festiwal literacki, który powstał z potrzeby niezależnego budowania i promowania lokalnej kultury. Więcej o determinacji Ślązaków, o sile młodych, jeszcze nieodkrytych twórców oraz o tym, że własnymi działaniami można ożywiać śląską literaturę.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Marcin Musiał, Regionalista.

Co naprawdę dzieje się dziś w globalnej polityce klimatycznej?W tym odcinku Zielonej Śląskiej Opinii Patryk Białas rozmawia z Michałem Kurtyką, byłym prezydentem COP24, o kulisach przygotowań do COP30 w Brazylii, nowych ambicjach światowych graczy i o tym, dlaczego proces klimatyczny musi „odnaleźć swoje znaczenie”.Krótko, konkretnie i z perspektywą, której w Polsce wciąż brakuje.

Polski przemysł energochłonny stoi dziś przed największym wyzwaniem od dekad. Aby utrzymać konkurencyjność i skorzystać z unijnych funduszy, potrzebujemy strategii dekarbonizacji i dynamicznego rozwoju czystej energii. O tym, jak elektryfikacja, wodór i CCS mogą odmienić polskie huty, cementownie czy chemię, Patryk Białas rozmawia z Klaudią Janik z Instytutu Reform, współautorką raportu „Produkcja pod napięciem #3”.

Aktywizm w mniejszych społecznościach rodzi się z potrzeb i codziennych wyzwań, a jednocześnie wzmacnia więzi i tworzy przestrzeń do współpracy. Raport „Mieszkanki wsi w działaniu: lokalne rewolucje”.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz, Katarzyna Dębska i Małgorzata Leszko.

Pierwszy w Polsce raport o sztuce nowych mediów: kim są twórcy, jakie formy przyjmują ich projekty i jak technologie kształtują tę część współczesnej sceny artystycznej. 

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz, Paweł Pindur i Matylda Badera, Fundacja Soundscape.

Jakie skutki ma podwyższenie CIT dla banków i czy większe obciążenia mogą zagrozić stabilności branży.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Tomasz Czech, Fundacja Instrat.

Przez lata to Unia Europejska uchodziła za lidera transformacji, tymczasem dziś na prowadzenie wysunęły się Chiny, które w rekordowym tempie budują potęgę odnawialnych źródeł energii. Stany Zjednoczone stawiają na energetykę jądrową i konwencjonalną, a Europa i Polska szukają równowagi między ambicjami klimatycznymi a bezpieczeństwem i konkurencyjnością gospodarki.

Gościem Patryka Białasa jest Marcin Gancarz, analityk sektora energetycznego z Banku Pekao S.A., współautor raportu „Rozwój sektora OZE po kryzysie energetycznym. Świat, Europa, Polska”.

Nowy projekt ustawy dotyczącej związków partnerskich - długo wyczekiwany przez społeczność LGBT+, ale w mocno okrojonej wersji. Dlaczego to wciąż zbyt mały krok w stronę równości i jak ważne jest, by zmiany prawne szły w parze z tworzeniem inkluzywnych miejsc pracy i przestrzeni społecznych.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Justyna Markowicz, NESsT.

Jak sztuczna inteligencja może usprawnić pracę urzędów i firm oraz jakie wyzwania prawne wiążą się z jej rozwojem.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Robert Król, WSB Merito.

Święta Wszystkich Świętych coraz częściej przypominają festiwal plastiku i zniczy, zamiast chwilę zadumy. Jak komercjalizacja świąt wypiera ekologię i refleksję, oraz o tym, czy naprawdę potrzebujemy tony plastikowych ozdób, by okazać pamięć o bliskich.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Barbara Szustakiewicz-Przybyłka, Klub Jagiellońsky Katowice.

Jak działa przemysłowa hodowla zwierząt i dlaczego wcale nie jest tak wydajna, jak się wydaje. Punktem wyjścia jest raport Fundacji Compassion in World Farming Polska „Karma nie wraca - jak powstrzymać największe marnotrawstwo żywności”. 

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Małgorzata Szadkowska, Compassion in World Farming Polska.

17 października Sejm przegłosował zakaz hodowli zwierząt na futro w Polsce. Czym jest ta decyzja i co oznacza dla hodowców, przemysłu i samych zwierząt?

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Marta Korzeniak, Stowarzyszenie Otwarte Klatki.

W najnowszym odcinku podcastu rozmawiamy z Kamilem Sobolewskim, głównym ekonomistą Pracodawców RP o wynikach 4. odczytu „Indeksu Dekarbonizacji Polskiej Gospodarki” czyli o tym, jak polskie firmy naprawdę podchodzą do transformacji energetycznej. Dowiesz się, dlaczego duże przedsiębiorstwa wyprzedzają mniejsze, jak rośnie presja regulacyjna i rynkowa oraz czy greenwashing staje się realnym zagrożeniem dla wiarygodności biznesu. Posłuchaj, w jakim tempie Polska naprawdę się dekarbonizuje. I co jeszcze musimy zrobić, by nie wypaść z europejskiego wyścigu po zieloną przyszłość."

Rozmowę prowadzi Patryk Białas, ekspert w dziedzinie innowacji i transformacji energetycznej.

W Polsce coraz częściej marnujemy energię z farm wiatrowych i fotowoltaicznych. Tylko w pierwszym półroczu 2025 roku zredukowano aż 879 GWh zielonej energii! Jak przekształcić ten problem w szansę dla ciepłownictwa? O koncepcji zielonej elektryfikacji ciepłownictwa, nowym modelu współpracy między OZE, operatorami sieci i ciepłowniami, opowiada Dariusz Ciepiela, autor raportu przygotowanego przez PKO i grupą Veolia.

Rozmowę prowadzi Patryk Białas, ekspert w dziedzinie innowacji i transformacji energetycznej.

Jak zrodził się pomysł na Jana Plac i jak z tej gry słów powstaje przestrzeń dla ludzi w sercu Chorzowa Starego.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Joanna Machowska, fundacja JANA PLAC.

Czy zamknięcie estakady w Chorzowie to początek końca… czy nowy początek?

O tym, jak miasta mogą odzyskać swoje tożsamości i dlaczego przez dekady projektowaliśmy je bardziej dla samochodów niż dla ludzi.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Michał Lorbiecki, Miejski Urbanista. UM Chorzów.

Kiedy mężczyźni powinni pomyśleć o badaniu na raka prostaty? Jak przełamać barierę psychiczną i zadbać o swoje zdrowie? Czy każdy wynik to od razu rak i jak przygotować się do diagnozy? 

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Andrzej Kupilas, urolog.

W ostatnich dniach u naszych południowych sąsiadów odbyły się wybory, które mogą przynieść sporo zmian na czeskiej scenie politycznej. Czy Czechy rzeczywiście się zmienią i jak te wydarzenia mogą odbić się echem w Polsce.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Łukasz Gresiczak, portal XYZ.

A FESTIVAL – jedyny w Polsce festiwal dedykowany przestrzeni miejskiej. Przyglądamy się programowi festiwalu, omawiamy najbardziej interesujące panele i spotkania, a także ujawniamy, jakich gości można się spodziewać. 

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Łukasz Harat, Fundacja antyRAMA.

Kim jest "czuły obywatel”? To podcast o aktywnym obywatelstwie, świadomym uczestnictwie w życiu społecznym, politycznym i lokalnym, o dbaniu o dobro wspólne poprzez dobrowolne działania i samoorganizację.

Rozmawiaja: Sebastian Pypłacz i Michał Sienicki, Pracownia Czułego Obywatelstwa. 

Wyzwania organizacji, w tym trudności finansowe oraz bariery architektoniczne, utrudniające codzienne funkcjonowanie. Szczególna uwaga na problemy dostępności dla dzieci z niepełnosprawnościami oraz potrzeby młodych ludzi, szukających wsparcia w tej wyjątkowej placówce.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Monika Bajka, Dom Aniołów Stróżów.

Technologia wpływa na wszystkie aspekty naszego życia, a edukacja nie jest wyjątkiem. Nauczyciele stają przed wyzwaniami, ale i szansami, jakie niesie ze sobą integracja AI oraz zaawansowanych narzędzi cyfrowych w proces dydaktyczny.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Andrzej Pietrzyk, nauczyciel.

Omawiamy pieśń tradycyjną. Badamy jej korzenie i emocjonalny przekaz. Poznajemy znaczenie folkloru.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Grzegorz Płonka, artysta.

Czym są starolasy i dlaczego stały się tematem publicznej dyskusji. Wyjaśniamy ich znaczenie przyrodnicze oraz to, jakie plany wobec nich mają Lasy Państwowe.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Jacek Zachara, Stowarzyszenie Olszówka.

“Dzieci odchodzą w ciszy. Sprawa Kamilka z Częstochowy” to poruszający reportaż o tragedii, która wstrząsnęła opinią publiczną i doprowadziła do zmian prawnych w Polsce. Zastanawiamy się, czy tzw. „ustawa kamilkowa” spełnia swoją rolę i jaką lekcję niesie ta historia.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Bartosz Wojsa, autor książki.

Rozmowa o tym, jak powstała publikacja i dlaczego warto uczyć dzieci odpowiedzialności za miasto i sąsiedzkie relacje.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Małgorzata Cekiera, autorka książki „Miasto od podwórka”.

Dlaczego lubimy oszukiwać i czy zawsze jest to złe? Czym różni się kłamstwo od oszustwa, gdzie zaczyna się dezinformacja i czy istnieje coś takiego jak „dobre kłamstwo”.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Kamil Zieliński, autor książki «Psychologia oszukiwania». 

Czy w Polsce da się przekraczać podziały polityczne i prowadzić sensowny dialog ponad etykietami „lewica” i „prawica”. Jakub Dymek opowiada, jak jego podcast zmienia poglądy słuchaczy i pokazuje, że polityczna naparzanka często istnieje tylko na ekranie.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Jakub Dymek, Dwie Lewe Ręce.

Poruszamy temat nowego podatku od niesprzedanych mieszkań w Katowicach. Jak samorządy mogą walczyć ze spekulacją na rynku nieruchomości i czy to realna szansa na zmiany w mieszkalnictwie.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Jan Śpiewak, autor książki Patopaństwo.

Dlaczego polska debata publiczna coraz częściej przypomina walkę plemion zamiast rozmowy o rozwiązaniach? Przyglądamy się mechanizmom polaryzacji, roli dezinformacji i pytamy, czy edukacja może być kluczem do odbudowy wspólnej bazy faktów.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Izabela Zygmunt, Zielone Wiadomości. 

Jak ekonomia może odmieniać miasta i wspólnoty. To historia o regeneracji przestrzeni, lokalnych liderach i inicjatywach, które naprawdę zmieniają życie.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Jan Oleszczuk-Zygmuntowski.

Zanieczyszczenie transportowe – jak z nim walczyć?

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Kazimierz Karolczak, Metropolia GZM.

Jak kształtuje się dziś relacja mieszkańców z miastem?

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Andrzej Leder, filozof

Patrycjusz Miazgowski wydaje książkę dla dzieci „Bajki Księstwa Cieszyńskiego”. To osiem opowieści i jednocześnie pierwszy zbiór

tradycyjnych bajek regionu skierowany do najmłodszych. W rozmowie pojawiają się wątki inspiracji i pytania o tożsamość.

Rozmawiają: Sebastian Pyplacz i Patrycjusz Miazgowski, autor książki.

Link do zruztki: https://zrzutka.pl/ycnrst

W najnowszym odcinku „Śląskiej Opinii” Bartłomiej Kupiec opowiada, jakie technologie – od atomu, przez wodór, po CCS i geotermię – mogą zapewnić nam bezpieczeństwo energetyczne i miejsce w europejskiej lidze innowacji. Poruszamy też przyszłość społeczności energetycznych i sprawdzamy, czy Polska może stać się liderem czystych technologii w regionie.

Rozmawiają: Patryk Białas i Bartłomiej Kupiec, doradca ds. polityki energetycznej, Clean Air Task Force

Męskie wspólnoty stają się coraz bardziej popularne. To przestrzeń kontaktu, rozmów, pytań i odpowiedzi. Dlaczego właśnie teraz tak wielu mężczyzn ich potrzebuje?

Rozmawiają: Sebastian Pyplącz i Witek Janowski, coach, psychoterapeuta.

Jak miasta mogą być lepsze dzięki technologii. Rozmowa o kodach kulturowych i komunikacji oraz dostępnych i optymalnych rozwiązaniach.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Magdalena Wojtas, SYNCRETIX.

Administracja Donalda Trumpa znów uderza w naukę o klimacie. Amerykański Departament Energii opublikował raport, który – zdaniem ekspertów – jest pełen manipulacji i błędów. Organizacja Carbon Brief naliczyła w nim ponad 100 fałszywych lub wprowadzających w błąd twierdzeń.

Dlaczego powstał ten dokument? Jakie są jego konsekwencje dla polityki klimatycznej USA i świata? Jak rozpoznać narracje dezinformacyjne?- o tym rozmawiał Patryk Białas z Aleksandrą Bełdowicz, dziennikarką „Rzeczpospolitej”.

Od św. Agaty po współczesne aktywistki - rozmowa inspirowana wystawą Piersi królowej w Bytomiu.

Poznajcie historię Anny Hetman, autorki Prezydentury kryzysów, która przez dekadę była prezydentką Jastrzębia-Zdroju. „Jak w górniczym mieście kobieta może być prezydentem?” - to pytanie, które wielu zadawało ze śmiechem, ale Anna Hetman udowodniła, że determinacja i kompetencje nie mają płci. 

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Anna Hetman, polityk.