Nghien cuu Quoc te

Vào tháng Giêng, sau nhiều tuần Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sáp nhập Canada thành “tiểu bang thứ 51,” Thủ tướng Canada Mark Carney có mặt tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, tươi cười niềm nở với giới lãnh đạo của quốc gia mà chưa đầy một năm trước ông từng gọi là mối đe dọa địa chính trị lớn nhất.

Thay vì chùn bước trước quy mô của cuộc giao tranh, các nhà hoạch định quân sự ở Ấn Độ và Pakistan lại dành một năm qua để rút ra những bài học về cách gây sát thương lớn hơn cho đối thủ trong các cuộc xung đột tương lai.

Dòng vốn toàn cầu đang vấp phải những bức tường mới.

Hầu hết các đảng theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan ở châu Âu đều mang tư tưởng chống Mỹ từ trong quá khứ, và như thất bại của Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã chứng minh, sự ủng hộ từ chính quyền Trump đang ngày càng trở thành gánh nặng cho phe cực hữu của châu Âu.

Vào ngày 8/4, Quân ủy Trung ương Trung Quốc (CMC) triệu tập một khóa đào tạo "chỉnh đốn" dành cho các sĩ quan cao cấp còn lại trong Quân đội Trung Quốc (PLA). Chủ tịch Tập Cận Bình đọc diễn văn khai mạc. Trên bục danh dự bên cạnh ông tại Đại học Quốc phòng ở Bắc Kinh chỉ có duy nhất một đồng nghiệp: Trương Thăng Dân.

Một cái bắt tay đơn giản cũng có thể mang lại cho Tập Cận Bình "thành công rực rỡ" trước thềm đại hội đảng.

Khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) rời khỏi OPEC vào ngày 1/5, họ không đơn thuần là rời bỏ một câu lạc bộ mà đang tuyên bố rằng câu lạc bộ đó không còn phục vụ lợi ích của mình nữa. Sự khác biệt này rất quan trọng. Việc Abu Dhabi dứt áo ra đi không phải là phản ứng trước một nỗi bất bình đơn lẻ, mà là sự hội tụ của ba yếu tố: cuộc chiến với Iran, sự kình địch ngày càng sâu sắc với Ả Rập Saudi, và một cuộc tái định hướng chiến lược với Washington vốn đã được chuẩn bị trong nhiều năm.

Thái Kỳ có thể được xem là người quyền lực thứ hai tại Trung Quốc. Với tư cách là cánh tay phải của ông Tập — cả về vai trò thực tế lẫn vị trí ngồi — ông Thái có cái nhìn sâu sát vào hầu hết mọi lĩnh vực chính sách và tiếp cận được nhiều bí mật của Đảng Cộng sản. Điều đó khiến ông trở thành nhân vật được các quan chức Mỹ và nhiều chính phủ nước ngoài đặc biệt chú ý. Nó cũng đặt ra những câu hỏi về tương lai của chính ông, xét đến xu hướng gạt sang bên lề — hoặc thanh trừng — ngay cả những đồng minh thân cận nhất của ông Tập.

Vào tháng Tư, chính quyền Trump đã đạt được thỏa thuận với Philippines về việc xây dựng một “trung tâm sản xuất công nghệ cao được vận hành bởi AI” tại đảo Luzon, với diện tích 4.000 mẫu Anh (khoảng 1.618,72 ha). Trung tâm này sẽ được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao, giống như sự bảo hộ mà Đại sứ quán Mỹ đang có, thời hạn thuê 2 năm và có thể gia hạn thêm 99 năm.

Vào ngày 30/4/1956, Tổng tham mưu trưởng Quân đội Israel (IDF), Moshe Dayan, đọc điếu văn tại tang lễ của Roi Rotberg. Rotberg là một thanh niên phụ trách an ninh tại khu định cư Nahal Oz sát biên giới Gaza, người đã bị các tay súng du kích Palestine sát hại và phân thây. Dayan — người từng gặp và ấn tượng trước sức trẻ cũng như lòng quả cảm của Rotberg vài ngày trước đó — đã nhanh chóng soạn một bài điếu văn mà trong nguyên bản tiếng Hebrew chỉ vỏn vẹn 285 từ. Với độ dài tương đương bài diễn văn Gettysburg 272 từ của Abraham Lincoln, bài điếu văn của Dayan cũng chiếm giữ một vị trí nền tảng tương tự trong nhận thức về căn tính quốc gia của Israel.

Sai lầm lớn nhất khi đánh giá hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào tháng tới là kỳ vọng vào một bước đột phá ngoạn mục. Những lời kêu gọi từ các học giả Mỹ và Trung Quốc về một thỏa thuận lớn giữa hai siêu cường sẽ rơi vào quên lãng. Tuy nhiên, sai lầm lớn thứ hai là coi thường cuộc gặp đã được lên kế hoạch này, cho rằng nó chỉ là một màn kịch vô nghĩa.

Khi hình dung về kịch bản quan hệ Mỹ-Trung có thể biến thành chiến tranh, các chuyên gia thường coi Đài Loan là điểm nóng hiển nhiên nhất. ... Nhưng nếu xung đột thực sự nổ ra ở Tây Thái Bình Dương, nó có khả năng bùng phát ở phía tây nam Đài Loan — trên Biển Đông, nơi nhiều quốc gia đang tranh chấp các yêu sách trên biển chồng lấn và có những tầm nhìn khác biệt về chủ quyền, trật tự khu vực và luật pháp quốc tế.

Thật khó để tưởng tượng nhóm này có thể trụ qua thêm hai năm rưỡi nữa dưới thời Trump.

Triều Tiên, trước sự ngạc nhiên của tất cả mọi người, đang nắm giữ khá nhiều quân bài. Ông Kim đã chứng tỏ mình là một tay chơi cờ khu vực lão luyện, và giống như cha và ông nội mình, ông đã tôi luyện kỹ năng tung hứng, tâng bốc, đe dọa và gây thất vọng cho những láng giềng khổng lồ. Vì các điều kiện đối nội và đối ngoại của Triều Tiên đã thay đổi mạnh mẽ trong 5 năm qua, những hành động của ông giờ đây có khả năng thách thức hiện trạng, gây ra sự hỗn loạn và làm suy yếu lợi ích của Mỹ vượt xa phạm vi bán đảo Triều Tiên.

Khi áp lực gia tăng lên điểm nghẽn của nền kinh tế Trung Quốc, Tập sẵn sàng phản công.

Giữa những động thái phức tạp của quan hệ Việt Nam–Trung Quốc, việc cân bằng giữa tự chủ chiến lược và phụ thuộc kinh tế ngày càng trở nên khó khăn hơn.

Việc Việt Nam hướng tới sử dụng máy bay COMAC do Trung Quốc sản xuất thể hiện một thử nghiệm có tính toán hơn là một sự xoay trục chiến lược.

Năm 2026, giữa nhịp sống hiện đại vốn ưu tiên tốc độ và dữ kiện ngắn hạn, việc quay lại một huyền thoại cổ như Lạc Long Quân và Âu Cơ không chỉ là nhu cầu hoài niệm. Đó là một thao tác tự nhận thức, bởi huyền thoại ở cấp sâu không nhằm kể cho “vui tai”, mà nhằm giữ cho cộng đồng một trục nghĩa bền vững về nguồn gốc, về cách sống, và về lý do tồn tại.

Tại cuộc gặp với Tập vào tháng tới, Trump sẽ ở thế bất lợi.

Một mặt, Việt Nam trao hợp đồng trị giá hàng tỷ USD cho Đức; mặt khác, lại trực tiếp trải nghiệm tàu cao tốc Trung Quốc. Rốt cuộc thì Việt Nam đang tính toán điều gì đằng sau cách tiếp cận có vẻ mâu thuẫn này? Liệu đó có phải là một “chính sách ngoại giao đường sắt cao tốc” được lên kế hoạch kỹ lưỡng?

Sau chín tháng chờ đợi, số phận của Mã Hưng Thụy (Ma Xingrui), người từng là một ngôi sao đang lên trong Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), cuối cùng đã ngã ngũ. Vào ngày 3 tháng 4, các nhà chức trách Trung Quốc thông báo rằng ông Mã, Ủy viên Bộ Chính trị kiêm Phó Trưởng ban Chỉ đạo Công tác Nông thôn Trung ương, đang bị Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương và Ủy ban Giám sát Quốc gia điều tra vì nghi ngờ vi phạm kỷ luật và pháp luật nghiêm trọng.

Khi thẩm phán đọc phán quyết của bà tại Tòa án Hình sự Paris vào thứ Hai ngày 13/04, các sĩ quan cảnh sát đã bước tới bàn biện hộ để bắt giữ Bruno Lafont, 69 tuổi, cựu giám đốc điều hành của một trong những nhà sản xuất xi măng lớn nhất thế giới, Lafarge, và Christian Herrault, 75 tuổi, cựu phó giám đốc điều hành. Hai người này sẽ bắt đầu chấp hành án tù ngay lập tức: lần lượt là sáu và năm năm, vì tội tài trợ cho chủ nghĩa khủng bố ở Syria và các khu vực khác.

Sự chào đón nồng nhiệt dành cho Trịnh Lệ Văn cho thấy hy vọng của Bắc Kinh về một sự ‘thống nhất trong hòa bình.’

Dù những kịch tính thường nhật có hấp dẫn đến đâu, việc nhìn lại lịch sử có thể mang đến những cách thức mới để hiểu về quỹ đạo của quan hệ Mỹ – Trung. Nhà khoa học chính trị Graham Allison từng có cảnh báo nổi tiếng rằng hai nước có thể rơi vào cái mà ông gọi là “bẫy Thucydides”, dựa trên ý tưởng rằng chiến tranh dễ xảy ra khi một quốc gia đang nổi lên đe dọa soán ngôi cường quốc dẫn đầu.

Vào Chủ Nhật, ngày 5 tháng 4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng một lời nhắc nhở về thời hạn chót vốn đã bị trì hoãn ba lần yêu cầu Iran phải mở lại eo biển Hormuz nếu không sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công của Mỹ vào cơ sở hạ tầng dân sự, chẳng hạn như nhà máy điện và cầu — một lời đe dọa mà ông đã leo thang hai ngày sau đó khi tuyên bố rằng “toàn bộ nền văn minh [của Iran] sẽ lụi tàn đêm nay”, chỉ vài giờ trước khi đột ngột thông báo về một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần.

Từ lâu, chính phủ Iran đã coi việc truy cập internet tự do là một đặc quyền mà nhà nước ban phát cho những ai sẵn lòng truyền bá thông điệp của mình và tước đoạt từ tất cả những người còn lại. Khoảng bốn giờ sau khi các cuộc không kích của Israel và Mỹ bắt đầu, lưu lượng internet đã sụt giảm tới 98% — một tình trạng mất kết nối gần như hoàn toàn.

Việc chính thức bổ nhiệm thủ lĩnh cuộc đảo chính Min Aung Hlaing làm Tổng thống Myanmar có khả năng sẽ đẩy nhanh một sự chuyển dịch nội khối.

Các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn dắt nhằm chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine đã bị đình chỉ. Việc chính quyền Trump tập trung vào vấn đề Iran có thể là lý do trực tiếp, nhưng đó không phải là nguyên nhân sâu xa. Trên thực tế, các cuộc thương lượng vốn đã đình trệ vì một vấn đề nghiêm trọng hơn: chính là cách thức Mỹ cấu trúc hóa tiến trình hòa bình này.

Nhằm khắc phục khuyết điểm của các mô hình lý thuyết theo chủ nghĩa cấu trúc trong việc giải thích những biến đổi quốc tế, chủ nghĩa hiện thực đạo nghĩa (moral realism) cung cấp một khung lý thuyết mạnh mẽ để giải thích vấn đề này. Chủ nghĩa hiện thực đạo nghĩa là một lý thuyết song biến, trong đó vị thế sức mạnh của cường quốc được dùng để xác định lợi ích chiến lược khách quan, còn loại hình lãnh đạo được dùng để đánh giá sở thích chiến lược của họ (bao gồm sở thích về lợi ích và sở thích về sách lược thực hiện lợi ích).

Ngày 7 tháng 4 năm 2026, Quốc hội khóa mới của Việt Nam đã nhất trí bầu ông Tô Lâm, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, làm Chủ tịch nước, đưa ông trở thành nhà lãnh đạo quyền lực nhất đất nước trong nhiều thập kỷ.

Tập Cận Bình đã chấp nhận động thái của vị cựu thủ tướng như một cành ô liu chìa ra cho các đảng viên lão thành.

Trịnh Lệ Văn, lãnh đạo Quốc Dân Đảng đối lập tại Đài Loan, đang dẫn đầu một phái đoàn sang thăm Trung Quốc từ ngày 7 đến 12 tháng 4. Đây là chuyến thăm đầu tiên của một chủ tịch KMT trong một thập niên qua, và bà Trịnh dự kiến sẽ có cuộc hội kiến với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Ngày 7/4, Quốc hội Việt Nam bầu ông Lê Minh Hưng làm thủ tướng mới. Đây là quyết định nhân sự đáng chú ý, không chỉ vì sự thay đổi ở vị trí điều hành cao nhất của chính phủ, mà còn vì thông điệp chính trị đi kèm. Lựa chọn lần này dường như ít mang dáng dấp của cân bằng phe phái, mà là ván cược có chủ ý vào năng lực điều hành.

Lebanon đã trở thành một mặt trận trong cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran. Vào ngày 1/3, Naim Qassem, thủ lĩnh của Hezbollah — nhóm dân quân Lebanon được Tehran hậu thuẫn và vũ trang — đã cam kết trả đũa việc Israel ám sát Lãnh đạo Tối cao Ali Khamenei một ngày trước đó. Hezbollah sau đó đã chính thức tham chiến, phóng tên lửa và drone qua biên giới vào Israel. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã đáp trả bằng các cuộc không kích diện rộng trên khắp đất nước.

Thuế quan của phương Tây đã đẩy nhanh quá trình biến đổi sáng kiến này thành một phần mở rộng tinh vi trong chính sách công nghiệp của Trung Quốc.

Khủng hoảng Kênh đào Suez, Chiến tranh Việt Nam, cuộc xâm lược Iraq: những cuộc chiến ngoài châu Âu luôn có cách để xâu xé cấu trúc của NATO. Giờ đây, chiến dịch không kích của Mỹ (cùng với Israel) chống lại Iran có thể sẽ xé toạc liên minh này. Donald Trump ngày càng tỏ ra thù địch với các đồng minh châu Âu, giận dữ trước việc họ từ chối giúp Mỹ mở lại eo biển Hormuz. Tệ hơn nữa, một số quốc gia châu Âu còn gây khó dễ cho các chiến dịch quân sự của Mỹ tại Trung Đông.

Nữ thần Tự do đứng uy nghi ngoài vịnh, tay giương cao ngọn đuốc soi sáng cho những tâm hồn khao khát đổi đời. Nhưng thứ mà bà không bao giờ cảnh báo trên tờ rơi quảng cáo, là khi bạn bước chân lên bán đảo Manhattan, bạn đã chính thức đăng nhập vào một hệ thống phong kiến phiên bản tư bản chủ nghĩa tàn khốc nhất thế giới.

Một nhân vật cánh tả thời thập niên 1930 – người từng học y ở Nhật Bản – sẽ giúp giải thích nỗi ám ảnh của Tập về lòng trung thành trong những năm 2020.

Mới chỉ hơn một tháng kể từ khi cuộc chiến Mỹ - Israel chống lại Iran nổ ra, các thị trường năng lượng dường như vẫn đang trụ vững, với giá dầu thô tham chiếu dao động trong khoảng 100 đến 115 USD/thùng. Nhưng đó không phải là con số đáng bận tâm nhất. Điều quan trọng là chi phí của những sản phẩm hữu dụng được chiết xuất từ thùng dầu thô đó, và bức tranh này đang tối sầm lại và ngày càng trở nên nghiệt ngã.

Đừng nghĩ quá nhiều. Cuộc chiến ở Iran là một điều tồi tệ với Nga.

Đã gần một tháng trôi qua kể từ khi Chiến dịch Cơn thịnh nộ sử thi (Operation Epic Fury) – cuộc tấn công quy mô lớn của liên minh Mỹ và Israel nhằm vào Iran – bùng nổ. Nhiều bè bạn đã hỏi tôi về cách nhìn nhận và đánh giá của mình. Bài viết này vừa giúp tôi hệ thống lại tư duy, vừa tiết kiệm thời gian so với việc hồi đáp riêng lẻ.

Một ý tưởng từng được ca ngợi rầm rộ giờ đây có lẽ đã cận kề cái chết.

Mỗi khi người Mỹ hồi tưởng về Chiến tranh Việt Nam, ký tự tập thể của họ thường dội ngay về những thước phim hoảng loạn vào tháng Tư năm 1975. Chúng ta bị ám ảnh bởi tiếng cánh quạt trực thăng phành phạch trên nóc Tòa đại sứ Mỹ ở Sài Gòn. Ta thấy những bàn tay tuyệt vọng cào xé cánh cổng sắt, cảnh đốt tài liệu vội vã, và nhịp thở dồn dập của một đế quốc đang cuống cuồng tháo chạy.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang có được một nước Mỹ đúng như ông hằng mong muốn. Kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào năm 2025, Washington ngày càng mất đi sự tự tin vào mục tiêu toàn cầu của mình, bớt cam kết hơn với trật tự dựa trên luật lệ mà họ từng duy trì, và sẵn lòng thực thi quyền lực theo những cách làm chao đảo các thị trường, các thể chế và các đồng minh. Uy tín và thẩm quyền toàn cầu của Washington đang dần bị mài mòn.

Khi sự mất cân bằng gia tăng, một làn sóng phản đối đang dần nổi lên.

Chính quyền Trump thứ hai đang tỏ ra rắc rối, gây hại và nguy hiểm hơn nhiều so với dự tính của hầu hết các nhà quan sát—bao gồm cả tôi—và cuộc chiến bất khả thi đầy bi kịch với Iran đang chứng minh điều đó một cách không thể chối cãi.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc muốn công kích Sanae Takaichi nhưng không muốn chọc giận Donald Trump.

Chiến tranh Iran đang tác động như thế nào tới an ninh năng lượng và chính sách đối ngoại của Việt Nam?

Tháng 3/2026, bối cảnh an ninh châu Âu trải qua biến động sâu sắc nhất kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc. Khi cuộc khủng hoảng Ukraine bước sang năm thứ tư, sự đối đầu trực diện giữa NATO và Nga tiếp tục leo thang, trong khi đề xuất của Pháp về việc mở rộng “ô bảo hộ hạt nhân” càng khiến vấn đề tự chủ quốc phòng của châu Âu trở nên phức tạp và khó lường.

Khi Mỹ và Israel tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6 năm ngoái, chiến dịch này đã khiến nhiều quan sát viên bất ngờ — bởi quá trình lập kế hoạch được giữ kín tuyệt đối. Ngược lại, khi Chiến dịch Epic Fury bắt đầu vào rạng sáng ngày 28/2, phần lớn thế giới lại thức trắng để liên tục cập nhật màn hình, chờ đợi thời khắc khai chiến.