2026 වසරේදී MV Hondius නම් ලන්දේසි සුඛෝපභෝගී ගවේෂණ නෞකාව තුළ ඇති වූ මාරාන්තික ඇන්ඩීස් හන්ටාවෛරස (Andes Hantavirus) ව්‍යාප්තිය හේතුවෙන් ලොව පුරා දැඩි සෞඛ්‍ය භීතියක් සහ හදිසි තත්ත්වයක් නිර්මාණය වී තිබේ.

මූලාශ්‍රවලට අනුව මෙම සිදුවීමේ ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ:

රෝගයේ ආරම්භය සහ ව්‍යාප්තිය: ආර්ජන්ටිනාවෙන් පිටත් වූ මෙම නෞකාවේ ගමන අතරතුර වෛරසය ව්‍යාප්ත වීම ආරම්භ වී ඇත. මුලදී මගීන් මෙය සාමාන්‍ය උණක් හෝ ආහාර විෂවීමක් ලෙස සිතූ නමුත්, වයෝවෘද්ධ සංචාරකයින් කිහිප දෙනෙකු දරුණු හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතා හේතුවෙන් මිය යාමත් සමඟ නෞකාව තුළ දැඩි භීතියක් ඇති විය.
නිරෝධායන පියවර: ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) විසින් මෙම වෛරසය සඳහා දින 42ක නිරෝධායන කාලයක් නිර්දේශ කර ඇත. ප්‍රංශය, ස්පාඤ්ඤය, ඕස්ට්‍රේලියාව සහ එක්සත් රාජධානිය වැනි රටවල් දැනටමත් තම රටවලට පැමිණෙන මගීන් නිරෝධායන පහසුකම් වෙත යොමු කර තිබේ. විශේෂයෙන් එක්සත් ජනපදය, නෙබ්‍රස්කා විශ්ව විද්‍යාලයේ අධි ආරක්ෂිත නිරෝධායන මධ්‍යස්ථාන සහ මුද්‍රා තැබූ ජෛව බහාලුම් ඒකක (bio-containment units) මේ සඳහා භාවිතා කරන බව වාර්තා වේ.
මගීන් ඉවත් කිරීම: ස්පාඤ්ඤයේ කැනරි දූපත් වල සිට පුද්ගලයින් 150ක් පමණ හමුදා සහ රජයේ ගුවන් යානා මගින් ඉවත් කිරීම ආරම්භ කර ඇත. මගීන් නෞකාවෙන් බැසීමේදී නිල් පැහැති වෛද්‍ය ඇඳුම් කට්ටල සහ මුහුණු ආවරණ පැළඳ සිටි අතර, ඔවුන්ව විශේෂ ආරක්ෂිත බස් රථ මගින් ගුවන් තොටුපළ වෙත ප්‍රවාහනය කර තිබේ.
විශේෂඥ කනස්සල්ල: සාමාන්‍යයෙන් හන්ටාවෛරසය මීයන් හරහා පැතිරෙන අතර මිනිසුන් අතර පැතිරීම දුර්ලභ වුවත්, මෙම ඇන්ඩීස් වික්‍රියාව (Andes strain) සමීප සම්බන්ධතා හරහා පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට සම්ප්‍රේෂණය වීමේ හැකියාවක් පෙන්වන බැවින් සෞඛ්‍ය බලධාරීන් දැඩි ලෙස කනස්සල්ලට පත්ව සිටිති.
අතුරුදහන් වූ මගීන් සෙවීම: දැඩි පාලන පැනවීමට පෙර අත්ලාන්තික් දූපත් කිහිපයකදී නෞකාවෙන් පිටව ගිය මගීන් දුසිම් ගණනක් සොයා ගැනීමට රජයන් මේ වන විට ජාත්‍යන්තර මෙහෙයුම් දියත් කර ඇත.

මෙම තත්ත්වය තවත් COVID-19 වැනි වසංගතයක් නොවන බව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය අවධාරණය කළද, මාරාන්තික වෛරසය පැතිරීම වැළැක්වීම සඳහා ලොව පුරා රජයන් දැඩි ක්‍රියාමාර්ග ගනිමින් සිටී.

Global Well-being Index Reveals Deepening Discontent in Sri Lanka #podcast