Gutral Gada

Władza – czy każdy jej świadomie pragnie? I co dzieje się z ludźmi, którzy ją mają – czy liderzy mają władzę i kto dziś w zasadzie ją posiada? A może do pewnego stopnia każdy z nas? Czy władza psuje ludzi a może Ci już z lekka nadpsuci ciągną ku władzy. I czym w zasadzie ona jest. Temat, którego najpewniej wielu i wiele z Was się nie spodziewało w podcaście psychoedukacyjnym, ale tak, tak i takiej tematyce przygląda się psychologia. Chociaż, przyznam szczerze, że nie przyglądałam się jej dostatecznie bacznie ja, dlatego do studia zaprosiłam moją i Waszą dzisiejszą gościnię, prof. dr hab. Aleksandrę Cisłak-Wójcik, prorektorka ds. nauki Uniwersytetu SWPS, Związana z Instytutem Psychologii i Centrum Badań nad Relacjami Społecznymi, która władzą zajmuje się od strony naukowej.

Realizacja tego podcastu nie byłaby możliwa gdyby nie wsparcie Patronów i Patronek, bo w dużej mierze to oni trzymają finansową władzę nad produkcją tego podcastu, a są władcami miłościwymi i dobrymi, co doceniam niezwykle szczerze, zatem moi kochani Patroni i Patronki, całusy namiętne ślę w mikrofon wprost do uszu Waszych, a wszystkich zapraszam do wysłuchania tego odcinka.

Montaż: Eugeniusz Karlov

To jak to jest z tymi telefonami?

W tym odcinku dowiesz się:

- czy smartfon jest tak straszny jak go malują?

- ⁠czym jest higiena cyfrowa?

- ⁠co mówią wyniki badań i jak dalekie jest to od medialnej narracji?

Zapraszam do słuchania!

Gość:

dr Maksymilian Bielecki - Psycholog poznawczy, metodolog i statystyk. Współzałożyciel Obserwatorium Praktyk Medialnych oraz Otwartej Pracowni Sztucznej Inteligencji na Uniwersytecie SWPS. Autor kilkudziesięciu publikacji w międzynarodowych czasopismach naukowych z zakresu psychologii poznawczej, psychopatologii i zdrowia somatycznego. W przygotowywanych przez siebie raportach i ekspertyzach łączy perspektywę badań psychologicznych z analizą praktyk technologicznych (m.in. dla Instytutu Badań Edukacyjnych). Ma wieloletnie doświadczenie w planowaniu i realizacji projektów B+R na styku psychologii i nowych technologii. Doświadczony popularyzator nauki i ekspert medialny.

Montaż: Eugeniusz Karlov

Świat zmienia się szybciej niż kiedykolwiek wcześniej, a jedną z kluczowych kompetencji staje się zdolność do adaptacji.

W tym odcinku rozmawiamy o tym:

– czym jest adaptacyjność i jak ją rozumieć w praktyce?

– dlaczego elastyczność psychiczna staje się kluczową umiejętnością?

– jak radzić sobie z niepewnością i dynamicznymi zmianami?

– czy adaptacja oznacza ciągłe dostosowywanie się, czy świadome wybory

Punktem odniesienia są również wyzwania związane ze zmianami klimatu oraz procesem zielonej transformacji, które wpływają na rynek pracy, organizację życia społecznego i nasze codzienne wybory. Jeżeli zerkniecie na poprzednie odcinki, poznacie perspektywę społeczną i perspektywę zdrowia tych przemian. Tym razem zastanawiamy się, jak radzimy sobie z niepewnością i przyspieszającymi zmianami technologicznymi oraz jakie postawy psychologiczne pomagają zachować równowagę w dynamicznej rzeczywistości. Rozmawiamy o tym, czy adaptacja oznacza nieustanne dostosowywanie się do nowych warunków, czy raczej umiejętność świadomego reagowania na zmiany i wybierania rozwiązań zgodnych z wartościami.

[reklama] Do podjęcia tego tematu zainspirowała mnie marka TAURON, która na zieloną transformację patrzy jako proces wymagający właśnie świadomej adaptacji. Bo dziś nie chodzi już tylko o to, żeby nadążać za zmianą, ale żeby umieć na nią reagować w zgodzie ze sobą. W świecie transformacji - także energetycznej - elastyczność to nie opcja, tylko konieczność. A może właśnie szansa?

Na te i wiele innych pytań odpowie Marta Szydłowska, psycholożka, psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, superwizorka.

Dodatkowego komentarza w odcinku udzieliła psycholożka Daria Abramowicz.

Montaż: Eugeniusz Karlov

Czym jest solastalgia i dlaczego coraz więcej osób jej doświadcza?

To pojęcie opisujące szczególny rodzaj tęsknoty - uczucie straty związane z miejscem, które wciąż istnieje, ale przestało być takie, jakie pamiętamy. W tym odcinku podcastu przyglądamy się temu zjawisku z perspektywy psychologicznej, zwłaszcza w kontekście zmian klimatu i przekształceń środowiska naturalnego.

Rozmawiamy o emocjach, które pojawiają się, gdy zmienia się krajobraz naszego dzieciństwa, gdy znikają znane ekosystemy, a miejsca ważne dla naszej tożsamości ulegają degradacji lub przekształceniu. Solastalgia może być doświadczeniem coraz powszechniejszym w świecie, w którym skutki kryzysu klimatycznego oraz działania związane z zieloną transformacją wpływają na przestrzeń, w której żyjemy.

Zastanawiamy się:

– czym jest solastalgia i skąd się bierze?

– dlaczego relacja z miejscem jest tak ważna dla naszej tożsamości?

– jak zmiany środowiska wpływają na nasze emocje i poczucie zakorzenienia?

– jak radzić sobie z poczuciem straty i budować nowe więzi z miejscem?

Bo czasem największym wyzwaniem nie jest sama zmiana, tylko to, co ona robi z naszym zakorzenieniem.

[reklama] Cieszę się, że partnerem tego odcinka jest TAURON, bo to marka, która rozumie, że zmiana, szczególnie ta związana z transformacją energetyczną i regionami, które od niej zależą, nie dzieje się z dnia na dzień. To proces, który wymaga czasu, uważności i szacunku do tego, co było wcześniej.

O tym rozmawiam dr Magdaleną Budziszewską - naukowo zajmuje się analizą narracji, metodami jakościowymi w psychologii, emocjami, tożsamością i rozwojem w biegu życia. Prowadziła badania m.in. z zakresu psychologii rodzin, tożsamości społecznej, psychologii szkolnej i edukacji ekologicznej. Współzałożycielka inicjatywy UW dla Klimatu. Współredaktorka podręcznika do edukacji klimatycznej: Klimatyczne ABC.

Montaż: Eugeniusz Karlov

Zmiana jest jednym z najbardziej stałych elementów naszego życia, a jednocześnie jednym z tych, które najczęściej budzą w nas lęk. W tym odcinku podcastu przyglądamy się temu, skąd bierze się obawa przed zmianą i dlaczego nawet wtedy, gdy wiemy, że coś jest dla nas dobre, możemy odczuwać silny opór.

Przyglądamy się psychologicznym mechanizmom stojącym za potrzebą bezpieczeństwa i przewidywalności, a także temu, w jaki sposób nasz umysł próbuje chronić nas przed niepewnością. Rozmawiamy o tym, kiedy lęk przed zmianą pełni funkcję adaptacyjną, a kiedy zaczyna nas ograniczać.

Punktem wyjścia do rozmowy są także przemiany, które zachodzą dziś na poziomie społecznym i środowiskowym – zielona transformacja, zmiany klimatu oraz konieczność modyfikowania stylu życia, pracy i konsumpcji. Dla wielu osób oznacza to nie tylko nowe rozwiązania technologiczne czy gospodarcze, lecz także emocjonalne mierzenie się z niepewnością i utratą dotychczasowej stabilności.

Zastanawiamy się:

– dlaczego zmiana budzi lęk, nawet gdy jest potrzebna

– jak działa nasz mózg w obliczu niepewności

– kiedy opór przed zmianą nas chroni

– jak rozwijać elastyczność psychiczną i lepiej radzić sobie ze zmianą

Gościnią odcinka jest dr Marzena Cypryańska-Nezlek - psycholożka społeczna, pracuje na Wydziale Psychologii Uniwersytetu SWPS, gdzie prowadzi ćwiczenia i wykłady m.in. z psychologii społecznej, metodologii badań i analizy statystycznej oraz społecznej odpowiedzialności biznesu. Kieruje Centrum Działań dla Klimatu i Transformacji Społecznych, USWPS. Od wielu lat realizuje badania i publikuje w dziedzinie nauk społecznych. Jej badania dotyczą między innymi jakości życia, zdrowia psychicznego, reakcji emocjonalnych na sytuacje zagrożenia środowiskowe oraz psychologicznych i społecznych skutków negatywnych zmian w środowisku naturalnym. W obszarze jej zainteresowań jest też społeczna odpowiedzialność biznesu i zachowania konsumenckie związane z wyborami proekologicznymi. Jest zaangażowana w tworzenie programów edukacyjnych z zakresu zrównoważonego rozwoju, ochrony przyrody i klimatu. W pracy edukacyjnej i eksperckiej skupia się na zachowaniach proekologicznych, mechanizmach zmiany nawyków oraz determinantach zmiany społecznej. Członkini zespołu badawczego Kind Mind.

A gościnnie dodzwoniła się do nas prof. Katarzyna Siuzdak @science_mission

[reklama] Partnerem odcinka jest TAURON - marka, która doskonale rozumie, że zmiana to nie tylko liczby, technologie i strategie, ale też emocje. Transformacja, niezależnie czy to osobista, czy energetyczna, często wiąże się z niepewnością i poczuciem utraty. TAURON podchodzi do niej świadomie, stawiając na ewolucję zamiast rewolucji. Dbając o to, by to, co nowe, wyrastało z szacunku do tego, co było wcześniej. I właśnie o takim oswajaniu zmiany dziś rozmawiamy.

Montaż: Eugeniusz Karlov

Czy AI zastąpi psychologów? Po co komu taki terapeuta, skoro AI odpowie zawsze wtedy kiedy tego potrzebujesz i najczęściej powie to, co chcesz usłyszeć? Może mamy jeszcze czas na tym rynku pracy? A może to pora aby zastanowić się czy nowe technologie mogą wspomóc terapię i w jaki sposób? O e-zdrowiu porozmawiam dzisiaj z moją i Waszą gościnią, doktor habilitowaną Eweliną Smoktunowicz, profesorą Uniwersytetu SWPS.

Za możliwość realizacji i dystrybucji podcastu dziękuję ogromnie Patronom i Patronkom, you the best :*

Gościni:

dr. hab. Ewelina (Nina) Smoktunowicz, profesorka Uniwersytetu SWPS, psycholożka, ekspertka w dziedzinie e-zdrowia i interwencji internetowych. Zajmuje się projektowaniem oraz testowaniem skuteczności interwencji internetowych służących poprawie zdrowia psychicznego i dobrostanu różnych grup użytkowników. Kieruje StresLabem: Centrum Badań nad Stresem oraz specjalnością E-zdrowie: Interwencje Internetowe. Pełni funkcję liderki polskiego zespołu w europejskim projekcie SMILE, który ma wspierać dobrostan młodzieży i młodych dorosłych w Europie. Jest laureatką stypendium Ministra Nauki dla wybitnych młodych naukowców, Programu im. Mieczysława Bekkera finansowanego przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej oraz zdobywczynią grantów finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju oraz Komisję Europejską.

📸 @opowiedziane_swiatlem

Montaż: Eugeniusz Karlov

Czym jest świadomość? W jaki sposób się ją mierzy?

O tym opowiada dr hab. Michał Bola, @nauka.nie.boli

Jest mięsiście i po naukowemu 🧠

Za możliwość realizacji i dystrybucji podcastu dziękuję Patronom i Patronkom :)

Gość:

dr hab. Michał Bola - Obronił doktorat na Uniwersytecie w Magdeburgu w 2015 roku, a w 2021 roku uzyskał habilitację w Instytucie Biologii Doświadczalnej PAN. Od 2023 roku pracuje w Centrum Badań Mózgu UJ, gdzie prowadzi badania w obszarze neurokognitywistyki, w szczególności dotyczące mechanizmów percepcji wzrokowej, uwagi i świadomości percepcyjnej. Prowadzi także projekt dotyczący substancji psychodelicznych. Laureat stypendium FNP Start i Stypendium dla Wybitnych Młodych Naukowców MNiE.

Montaż: Eugeniusz Karlov

Jest kultowa scena w filmie Lejdis, w której bohaterka mówi że empatia to taka zupa z Azji, a ja sobie myślę, że w popkulturze stała się niestrawnym wywarem sto razy przemielonym przez ledwo drożne trzewia i zdarza się, że rozumiemy ją mylnie. Więc na warsztat dzisiaj bierzemy umiłowane, odmieniane przez przypadki słowo EMPATIA.

Wielkie i gromkie brawa dla Patronów i Patronek, bo to właśnie oni ten odcinek wyprodukowali. Za ich ciężko zarobione pieniądze powstał ten podcast ku uciesze, mam nadzieję, wszystkich słuchających, zróbcie proszę hałas w komentarzach i subach oraz wszelkich formach wirtualnej sympatii (nie mylić z empatią - posłuchajcie, zrozumiecie ;) )

Montaż: Eugeniusz Karlov

LITERATURA:

Cuff, B. M. P., Brown, S. J., Taylor, L., & Howat, D. J. (2016). Empathy: A Review of the Concept. Emotion Review, 8(2), 144-153.

Elliott, R., Bohart, A. C., Watson, J. C., & Greenberg, L. S. (2011). Empathy. Psychotherapy, 48(1), 43–49. https://doi.org/10.1037/a0022187

Humphrey, R. H. (2013). The benefits of emotional intelligence and empathy to entrepreneurship. Entrepreneurship Research Journal, 3(3), 287-294.

McDonald, E. M., Tobin, K. E., Cooper, A. M., & Tully, E. C. (2026). A Systematic Review and Meta‐Analysis of Social Media Use and Empathy in Adolescence. Journal of Adolescence.

Mossner, C., & Walter, S. (2024). Shaping Social Media Minds: Scaffolding Empathy in Digitally Mediated Interactions?. Topoi, 43(3), 645-658.

Rumble, A. C., Van Lange, P. A., & Parks, C. D. (2010). The benefits of empathy: When empathy may sustain cooperation in social dilemmas. European Journal of Social Psychology, 40(5), 856-866.

Ile ebooków o zdrowiu psychicznym przeczytaliście, ile podcastów, ile kursów i webinarów za Wami? I czy obiło się Wam o uszy, że jak odstawisz cukier to Ci minie depresja, albo że makaron jest na ową depresję najlepszym specyfikiem? Ile mitów krąży po internecie, czy jest w nich jakiekolwiek, bezglutenowe oby, ziarno prawdy oraz czy i w jakim stopniu dieta oraz aktywność fizyczna wspiera nasze zdrowie psychiczne?

Na te i wiele innych pytań odpowie @dr.damian.parol , dietetyk, doktor nauk o zdrowiu, owsiankowy król instagrama, współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia.

A ten podcast patronatem objął @multisportpolska #reklama – tak, ci od tej karty, która otwiera przed nami wrota siłowni i wielu obiektów sportowych, a i to zaproszenie potrafimy w zupełności zignorować w imię innych codziennych ważnych spraw i tu pojawia się ważne pytanie: czy odkładasz aktywność na później… to może być to sportkrastynacja! Spokojnie, są na to sposoby i o nich dzisiaj w podcaście, a z raportu MultiSport Index wynika, że globalny koszt braku aktywności fizycznej dla systemu publicznej opieki zdrowotnej w latach 2020-2030 wynosi 300 miliardów dolarów. A już od 150 do 300 minut (czyli pomiędzy 2,5 a 5h) aktywności fizycznej tygodniowo, może ten stan poprawić. Tymczasem, aż 43% z nas ćwiczy mniej niż rekomendowane minimum. Czy aktywność i dieta mogą wspierać zdrowie psychiczne?

Kiedy opadł już kurz szumnych postanowień noworocznych, a z badań wynika, że właśnie obszaru zdrowia dotykają one najczęściej, zobaczmy, co zostało w rzeczywistości.

Zapraszam!

Montaż: Eugeniusz Karlov

Jest pytanie: Ile żyjesz żyć? 

I czy wyrabiasz? XD

W ciągu jednego życia przywdziewamy zaskakująco wiele ról. Jesteśmy czyimiś dziećmi, bywa, że stajemy się rodzicami; jesteśmy rodzeństwem, partnerami, budujemy zawodowe ścieżki, pielęgnujemy relacje towarzyskie, a równolegle prowadzimy to ciche, domowe życie, utkane z prozaicznych obowiązków. Do tego dochodzi jeszcze świat mediów społecznościowych – nieograniczona przestrzeń, w której możemy podglądać codzienność i przygody ludzi, których często nawet nie znamy.

Po co to robimy? Na to pytanie każdy musi odpowiedzieć sobie sam. Nie deprecjonuję tych potrzeb – przeciwnie, wskazuję jedynie, że warto je sobie uświadomić. Co mi to daje? Dlaczego jest to dla mnie ważne? Czy na moim talerzu codziennych spraw jest jeszcze miejsce – i z ilu właściwie talerzy składa się cała zastawa, na której próbuję pomieścić wszystkie życia, jakie rozkładam na stole?

Najważniejsze pytanie brzmi jednak: czy ten stół naprawdę wszystko uniesie? A może część talerzy trzeba odstawić na mały stolik-dostawkę, bo zwyczajnie się nie mieszczą? Wiem, że bywają momenty, gdy stoły uginają się pod ciężarem – życie nie jest bajką. Ale na podium priorytetów zawsze są tylko trzy miejsca. I to od nas zależy, komu i czemu je oddamy.

Nie straciłam krytycyzmu. Wiem, że nie wszyscy wyjedziemy w Bieszczady, by odciąć się od mediów – i nie o to tu chodzi. Kluczowe jest raczej nauczyć się korzystać z nich tak, by nam służyły, a nie ciążyły. By, w gąszczu bodźców i równoległych żyć, które prowadzimy, świadomie decydować, gdzie kładziemy akcent – w zależności od sytuacji i aktualnych potrzeb.

W które z tych wielu żyć potrzebujesz dziś zanurzyć się najbardziej?

Za możliwość realizacji i dystrybucji podcastu dziękuję bardzo Patronom i Patronkom <3

Montaż: Eugeniusz Karlov

W grupie raźniej?

W pewnych warunkach terapeutycznych, jak najbardziej.

Czym jest terapia grupowa, kto może z niej skorzystać, jakie panują w niej zasady, przed jakimi wyzwaniami stają zarówno osoby uczestniczące, jak i prowadzący terapeuci?

O tym porozmawiam z Aleksandrą Juszczyk-Kaliną - psycholog, certyfikowaną psychoterapeutką poznawczo-behawioralną, terapeutką schematu oraz doktorantką Uniwersytetu Warszawskiego, właścicielką gabinetu psychoterapii punkt w Warszawie. Prowadzi badania naukowe z zakresu efektywności psychoterapii online, a jej zainteresowania zawodowe krążą wokół psychoterapii grupowej.

Za możliwość realizacji i dystrybucji podcastu kłaniam się nisko Patronom i Patronkom.

Montaż: Eugeniusz Karlov

Mojej rozmówczyni najpewniej nie trzeba Państwu przedstawiać. Wielu i wiele z nas 7 sierpnia 2024 roku wstrzymało oddech na 6,10 sekund by wypuścić go z siebie wraz z gromkim okrzykiem, kiedy Aleksandra Mirosław zdobyła złoty medal na igrzyskach olimpijskich w Paryżu. Pierwszy złoty medal olimpijski w historii tej dyscypliny zawisł na jej szyi. Rekord ten poprawiła we wrześniu 2025 (6,03 sek.) podczas Mistrzostw Świata w Seulu. O sporcie, wyzwaniach z jakimi mierzy się współczesny sportowiec i o tym, co dzieje się w głowie zawodniczki podczas tych kilku sekund, w których wbiega po ścianie porozmawiayśmy podczas tego podcastowego spotkania na żywo, które miało miejsce na tegorocznych @igrzyska_wolnosci. Dziękuję @politykainsight i @orange_polska za stworzenie takiej przestrzeni i udostępnienie nagrania dla Słuchaczy i Słuchaczek!

Przed Wami zapis rozmowy z Aleksandrą Mirosław, nie tylko złotą medalistką Igrzysk Olimpijskich w Paryżu, ale i trzykrotną mistrzynią świata we wspinaczce sportowej i aktualną rekordzistką świata we wspinaczce na czas.

Objawy występują przez co najmniej dwa tygodnie po porodzie. Obejmują takie symptomy jak smutek, utrata zainteresowań, zmęczenie, problemy z koncentracją, lęk o dziecko czy poczucie winy związane z macierzyństwem. Rozpoznanie i leczenie depresji okołoporodowej ma kluczowe znaczenie dla zdrowia i dobrego samopoczucia pacjentki i jej dziecka. Nieleczona może utrudniać opiekę nad dzieckiem, przyczynia się do ogromnego cierpienia, budowania więzi, długotrwałych problemów rozwojowych u dziecka, wpływa na relacje rodzinne i zwiększa ryzyko samobójstwa. Dane epidemiologiczne wskazują, że dotyka pomiędzy 10 a 20% osób, a ta zmienność związana jest z regionem, statusem socjoekonomicznym, występowaniem epizodów depresji w przeszłości, brakiem wsparcia społecznego i wieloma czynnikami indywidualnymi. Jest problemem złożonym i nadal wstydliwym, bo macierzyństwo często jest stanem upragnionym, a gdy pojawia się choroba, trudno poczuć radość, bo ta przygnieciona jest lawiną poczucia winy.

To jest seria Gutral Gada Osobiście, nie tylko dlatego, że widzę się dzisiaj z moją gościnią w studio, ale dlatego, że dzieli się ona swoim osobistym doświadczeniem trudności w obszarze zdrowia psychicznego. Najczęściej zadawane przez Was pytania dotyczą przeżyć osób w chorobie, by odnieść to do własnych doświadczeń. Poszukiwanie wsparcia i psychoedukacji przez dzielenie się doświadczeniem jest naturalne i może być wspierające, jednak pamiętajcie, że żaden podcast, ebook czy kurs nie załatwi Wam ani diagnozy, ani nie zagwarantuje efektów równych do współpracy ze specjalistą. Jednak dla oswajania tematu i społecznego wsparcia powstaje ta osobista seria. A pierwsza zaproszenie przyjęła aktorka filmowa, teatralna i dubbingowa, Karolina Bacia @costampoangielsku.

Nie będzie wiwisekcji, będzie, mam nadzieję, wspierająco i inspirująco dla tych, którzy przekonają się, że jest wsparcie w cierpieniu. Za możliwość realizacji i dystrybucji tego podcastu kłaniam się w pas Patronom i Patronkom.

Fot. moje - @opowiedziane_swiatlem

Fot. Karoliny - Aleksandra Zaborowska

Montaż: Eugeniusz Karlov

Zastanawiasz się czasem, co myślą o Tobie inni ludzie?

Ja też.

Boisz się czasem reakcji innych?

Zdarza mi się.

Czy pewne sytuacje społeczne wprawiają Cię w onieśmielenie?

Mnie tak.

Człowiek jest istotą społeczną, ale czasami lęk przed ludźmi może być na tyle silny, że obcowanie z nimi, wchodzenie w interakcję, a nawet ekspozycja na nich stanowi źródło cierpienia. Czy istnieją metody leczenia lęku społecznego i czym różni się on od nieśmiałości? O tym porozmawiam z psycholożką, psychoterapeutką, współtwórczynią Akademii Różnorodności, Karoliną Ziegart-Sadowską.

A okazją i powodem tego spotkania jest książka samopomocowa Stefana Hofmanna pt. “Lęk społeczny” - bardzo dobry poradnik samopomocowy, zawierający praktyczne wskazówki, ćwiczenia oparte o techniki poznawczo-behawioralne i obfity w psychoedukację. Pozycja zdecydowanie zasługująca na olbrzymią okejkę i znak jakości podcastu Gutral Gada. Wydawcą polskiej wersji językowej tej książki i patronem dzisiejszego odcinka jest @wydawnictwogwp #współpracamerytoryczna

Montaż: Eugeniusz Karlov

ZDROWIE PSYCHICZNE SIĘ ROBI – tak jak podejmujemy zachowania prozdrowotne dla ciała, dla długowieczności, tak samo robimy to dla zdrowia psychicznego. I tak, ja to rozumiem, znam z autopsji, że czasami życie napisze taki scenariusz że może przepalać styki, ale – tak jak budujemy swoją odporność, tak samo wspieramy odporność i elastyczność psychiczną. I warto ją ćwiczyć nie, kiedy sytuacja kryzysowa się dzieje, ale zanim nadejdzie.

Witam Państwa w kolejnym sezonie podcastu. Niby wszystko jak było, ale odcinki nowe, kilka niespodzianek za rogiem i… niezmiennie zero brokatu, tylko proza życia.

Odcinek ten poświęcam zagadnieniu, które w ostatnich tygodniach robi karierę na psychosalonach - dlaczego strategie regulacji napięcia to w dużej mierze doświadczeniowa praca własna, a nie gotowy przepis? Polecam i zapraszam! Zdradzam, dlaczego nie jestem fanką wideo w podcastach, reklamuję @domrozwoju z racji na ich przywiązanie do pewnych bliskich mi standardów, mówię o dronowej panice i komu jest ona na rękę no i przede wszystkim, dlaczego lepiej mówić “weź reguluj” zamiast “weź wyluzuj”.

Czekam, niezmiennie i nieustająco na Wasze wrażenia w komentarzach!

Montaż:

Eugeniusz Karlov

Na stronie kampanii „Porozmawiajmy szczerze o otyłości” www.ootylosci.pl czytamy:

Otyłość to przewlekła choroba o złożonych przyczynach, która została umieszczona na liście Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD-10) pod numerem E66. Otyłość w Polsce dotyczy 9 milionów dorosłych a blisko 12 mln Polaków w wieku powyżej 20 lat ma nadwagę. Oznacza to, że ponad 20 milionów Polaków ma nadmierną masę ciała. Prognozuje się, że w 2035 roku liczba chorujących na otyłość wzrośnie. Nawet co trzeci Polak będzie się mierzyć z otyłością. - te dane nie mają za zadanie straszyć, a jedynie pokazać, że skala problemu jest istotna. W tym odcinku przyjrzymy się medycznym i psychologicznym konsekwencjom otyłości, a także jakie skuteczne metody leczenia są aktualnie rekomendowane. Jest to odcinek, gdzie swoją wiedzą podzieliły się ze mną specjalistki: dr Anna Ścibisz - kardiolożka i bariatrka oraz Adrianna Sobol - psycholożka, psychotraumatolożka i psychoonkolożka. Patronem tego odcinka jest Novo Nordisk.

Czy zdarzyło Wam się słyszeć stygmatyzację osób zmagających się z otyłością? Czy uważacie, że jesteśmy gotowi na społeczne zmiany związane z ocenianiem ciała innych?

Montaż:

Eugeniusz Karlov

Literatura

Kral, T. V., & Rauh, E. M. (2010). Eating behaviors of children in the context of their family environment. Physiology & behavior, 100(5), 567–573. https://doi.org/10.1016/j.physbeh.2010.04.031

Zebraliśmy się tutaj, na tej wywiadówce z życia, by pomówić o Państwa Wewnętrznych Dzieciach. A tak naprawdę o tym, jak one się mają pod Waszą opieką.

Czy jesteście Państwo takimi opiekunami, jakich chcieliście mieć w dzieciństwie? Czy są wprowadzane kary, szlabany, zakazy i inne metody samokarania? A może autoagresja? Nadmierny krytycyzm? Zero granic, czy jednak spoglądacie z uwagą na tego Wewnętrznego Młodego Człowieka?

Jaką ocenę sobie wystawiasz z opieki nad tym małym sobą, który nadal pozostaje integralną częścią Ciebie?

Słabą? To zapraszam do posłuchania, co można z tym zrobić.

Za możliwość realizacji i dystrybucji tego podcastu dziękuję Patronom i Patronkom. I małej Asi, bo ona czasem także podsuwa pomysły i inspiracje do tych odcinków <3

Montaż: Eugeniusz Karlov

Czujesz że Ci rośnie pod korek, bo ktoś Ci właśnie nadepnął na odcisk, a w głowie głos, że nieee, że przecież trzeba być miłym, żeby się dzieci chciały z tobą bawić i ludzie przypadkiem źle nie pomyśleli?

To ja właśnie próbuję w tym odcinku wyjaśnić, że bycie miłym, a życzliwym to dwie różne rzeczy, że bycie asertywnym jest sexy i że samopoświęcanie to nie cnota?

Dasz się zaprosić na taką podcastową przygodę w świat podważania przekonań i łamania stereotypów? Nie mogę obiecać, że będzie miło ;) ale starałam się, co by było soczyście.

Za możliwość realizacji i dystrybucji tego podcastu BARDZO DZIĘKUJĘ Patronom i Patronkom, a odcinek ten dedykuję wszystkim tym, dla których nie byłam miła ;)

Montaż: Eugeniusz Karlov

Literatura:

Bernstein‐Yamashiro, B., & Noam, G. G. (2013). Establishing and maintaining boundaries in teacher‐student relationships. New directions for youth development, 2013(137), 69-84.

Bower, A. R., Nishina, A., Witkow, M. R., & Bellmore, A. (2015). Nice guys and gals finish last? Not in early adolescence when empathic, accepted, and popular peers are desirable. Journal of youth and adolescence, 44, 2275-2288.

Hare, B., Woods, V. (2022). Przetrwają najżyczliwsi: Jak ewolucja wyjaśnia istotę człowieczeństwa? Wydawnictwo Copernicus Center Press.

Letendre, J. (2007). “Sugar and spice but not always nice”: Gender socialization and its impact on development and maintenance of aggression in adolescent girls. Child and Adolescent Social Work Journal, 24, 353-368.

Sami dobrze wiecie, jakie słowa padają z ust psychologa najczęściej? Oczywiście: “To zależy”.

Otaczający nas świat nie jest ani zero-jedynkowy ani deterministyczny. W tym odcinku, wraz z moim gościem, dr Sławomirem Jarmużem, zachęcamy do przyjęcia perspektywy środka.

Ten odcinek powstał we współpracy z @wydawnictwopwn a powodem do tej rozmowy jest książka dr Jarmuża, którą przeczytałam z ogromną przyjemnością i którą serdecznie polecam.

Dodam, że kod rabatowy JOANNAG28 obniża cenę katalogową książek papierowych PWN dostępnych na stronie https://ksiegarnia.pwn.pl/ o 28%. Należy go wpisać w ostatnim kroku zakupowym. Nie łączy się z innymi zniżkami. Kod obowiązuje do 30.06.

Montaż: Eugeniusz Karlov

Napisała do mnie Kasia, że zrobili grę, która pomaga radzić sobie ze stresem. C’mon, to nie jest moje pierwsze rodeo, ja już widziałam te „gry”. I się zdziwiłam! Bo sposób w jaki testowali skuteczność swojego produktu jest naprawdę imponująca.

Wiecie, że większość aplikacji, które pobieracie na telefon nigdy nie posiadała żadnej formy sprawdzenia? Ani czy działa, ani czy przypadkiem nie szkodzi.

To zrobili badacze stojący za kartami StresMisja i dlatego zdecydowałam się porozmawiać o ich produkcie w podcaście. Sama gra, może nie podnosi napięcia (duh!), jest jednak bardzo przyjemna.

W tym odcinku rozmawiamy o stresie i sposobach radzenia sobie z nim. Polecam i zapraszam ;)

Montaż: Eugeniusz Karlov

Są takie tematy, przy których muszę nabrać większy oddech. Nie zawsze ze względu na skomplikowanie i zawiłość tematu, ale z racji na potencjalne reakcje. 

Czy mam siły na gównoburze, zaoczne diagnozy i pytania bez jednoznacznych odpowiedzi?

Nie.

No ale kiedyś trzeba ;)

Zapraszam Was na odcinek, w którym pogadamy o narcyzach (i nie tylko) w ujęciu klinicznym i popkulturowym. Czy na wiosnę narcyz kwitnie, a może już więdnie? Czy każdy z nas ma w sobie coś z tego kwiatuszka i co łączy narcyza z tzw. psychopatą (disclaimer dla tych, którzy nie dosłuchają: nazwa kliniczna tego rozpoznania to zaburzenie osobowości antyspołeczne)? 

Ten odcinek rósł mi w głowie, od kilku miesięcy. Jeszcze wcześniej zapytałam @wydawnictwogwp czy nie zechcieliby wydać po polsku książki Daniela J. Foxa. Chcieli :) i bardzo im jestem za to wdzięczna!

#współpracamerytoryczna #reklama

Zapraszam do wysłuchania odcinka!

Montaż: Eugeniusz Karlov

Jestem kobietą

Wodą, ogniem, burzą, perłą na dnie

Wolna jak rzeka

Nigdy, nigdy nie poddam się!

Tak śpiewała Edyta Górniak i najpewniej gdyby nie to 5G byłoby nam do siebie bliżej, ale słowa tej piosenki są niezwykle powerful i pasują mi na obchody dzisiejszego Dnia Praw Kobiet. Nie będzie rozdawania goździków i rajstop, pogadamy sobie o tym czym jest ta kobiecość i, spoiler alert, to wcale nie jest podcast tylko dla kobiet.

Kochane Kobiety! Baby! Ja Wam życzę, po prostu: by nigdy, nigdy nie poddać się.

xoxo,

Gutral (gada)

Montaż: Eugeniusz Karlov

P.S. Jakość dźwięku jest wynikiem pomyłki, za co serdecznie przepraszam Słuchaczy i Słuchaczki zapowiadając jednocześnie poprawę w kolejnych odsłonach podcastu.

Dobra… mi to jest nawet jakoś tak niezręcznie mówić o aktywności fizycznej jako totalnie unikająca ruchu buła, ale nawet ta buła chodzi na siłkę no i dzierga ten ruch, bo może i go nigdy szczerze nie pokocham, ale bardzo lubię i szanuję swój mózg, a także mam pewne plany względem ciała, żeby ono mnie niosło proszę ja Was najdłużej jak to możliwe względnie samodzielnie i serio, nie miłość i fun z ruchu a chęć unikania konsekwencji. To znaczy sapania przy wchodzeniu po schodach i coraz bardziej ograniczonego zakresu ruchu. I serio, po 30 plecy zaczynają boleć. Więc dziś pogadamy o sportkrastynacji – czyli o tym, dlaczego tak wielu Polaków (w tym ja) odkłada aktywność fizyczną na później. Czy to zmęczenie, brak czasu, czy może po prostu wymówki? Odpowiedzi szukamy danych zawartych w raporcie MultiSport Index 2024, badaniach i własnych doświadczeniach, mili Państwo.

Emisja tego odcinka wypada w Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją. Nie jest to przypadkowe, bo aktywność jest ważną strategią regulacji napięcia, ale i czynnikiem prewencji w trosce o zdrowie psychiczne i rekomendowaną, podstawową aktywizacją w epizodzie depresji. To nie jest “idź pobiegaj”, a robienie drobnych kroków w stronę przeciwną do tych, które podpowiadają objawy zaburzenia. To nie “sky is the limit” a przeciwdziałanie twardemu zderzeniu z ziemią. Dlatego pomyślałam, że może wspólnymi siłami poczynimy te małe kroki w ważnej sprawie?

I chciałabym zachęcić… wprawdzie tego nie sprawdzę i mam ograniczone ruchy poza krzyknięciem w mikrofon tak, żeby Wam przestery w słuchawkach zrobiły natychmiastową pionizację, ale zachęcam, jeżeli już tego nie robisz, żeby zabrać mnie i ten podcast, na przykład na spacer. No że tak dawajcie, butki, czapka i idziemy. To można zatrzymać, ja poczekam.

Za współpracę przy tym odcinku dziękuję @multisportpolska

To co, idziemy się poruszać?

Montaż: Eugeniusz Karlov

Maria Koterbska śpiewała tak:

Serduszko puka w rytmie cza-cza,

Miłości szuka w rytmie cza-cza

Pocałuj miły w rytmie cza-cza,

Już nie mam siły przed kochaniem bronić się!

I w ogóle bardzo słodko, że cza cza że miarowo, że pach pach, love love i te motyle, uniesienia, jasne kroki, tęcza wiruje, brokat kapie po rzęsach i…im starsza jestem tym coraz bardziej myślę sobie, że pomyliła się Koterbska, bo w miłości… czasem je***e basem, a czasem będzie zawodzić autotunem.

Zapraszam Was na odcinek w którym pogadamy o tych różnych dźwiękach miłości, o relacjach i to NIE TYLKO romantycznych. Poproszę po jednej nutce i z taśmą profesjonalną.

A tego odcinka nie byłoby gdyby nie miłościwie mnie wspierający Patroni i Patronki, do których moje serduszko puka bardzo tłustym i miarowym bitem.

To co? Orkiestra, gramy!

Montaż: Eugeniusz Karlov

Literatura:

Aron, A., Melinat, E., Aron, E. N., Vallone, R. D., & Bator, R. J. (1997). The experimental generation of interpersonal closeness: A procedure and some preliminary findings. Personality and Social Psychology Bulletin, 23(4), 363–377. https://doi.org/10.1177/0146167297234003

Dillow, M. R., Goodboy, A. K., & Bolkan, S. (2014). Attachment and the Expression of Affection in Romantic Relationships: The Mediating Role of Romantic Love. Communication Reports, 27(2), 102–115. https://doi.org/10.1080/08934215.2014.900096

Hayes, S., & Jeffries, S. (2016). Romantic terrorism? An auto-ethnographic analysis of gendered psychological and emotional tactics in domestic violence. Journal of Research in Gender Studies, 6(2), 38–61.

Ruffieux, M., Nussbeck, F. W., & Bodenmann, G. (2014). Long-Term Prediction of Relationship Satisfaction and Stability by Stress, Coping, Communication, and Well-Being. Journal of Divorce & Remarriage, 55(6), 485–501. https://doi.org/10.1080/10502556.2014.931767

Sternberg, R. J., & Grajek, S. (1984). The nature of love. Journal of Personality and Social Psychology, 47(2), 312–329. doi:10.1037/0022-3514.47.2.312

Czy ból można leczyć psychoterapią?

I o co chodzi z tym całym placebo?

Nie ma co się rozwodzić, zapraszam do posłuchania rozmowy z prof. Przemysławem Bąblem @przemekbabel - psychologiem, dyrektorem Instytutu Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, przewodniczącym Rady Dyscypliny Psychologia UJ oraz kierownikiem Zespołu Badania Bólu, prezesem Polskiego Towarzystwa Psychologii Behawioralnej i członkiem Komitetu Psychologii Polskiej Akademii Nauk.

Prowadzi badania nad uczeniowymi mechanizmami wpływu placebo na ból, pamięcią bólu i czynnikami psychologicznymi wpływającymi na percepcję bólu.

Za możliwość realizacji i dystrybucji podcastu dziękuję po stokroć Patronom i Patronkom (sprawdzajcie maile w kwestii listów :*)

……………………………….

📸 @opowiedziane_swiatlem

Montaż: Eugeniusz Karlov

1. trafne
2. przydatne
3. fair