
Podcast dla nauczycieli i nauczycielek: Edukacja na fali! Muzeum Emigracji w Gdyni
By „EDUKACJA NA FALI” - podcast dla nauczycielek i nauczycieli w Muzeum Emigracji


Edukacja na fali | Mariusz Miotke – Skąd ptaki wiedzą, dokąd lecieć?
W tym odcinku rozmawiamy o ptakach – ale nie tylko o ich skrzydłach, trasach przelotów i niezwykłej orientacji w przestrzeni. To także opowieść o uważności, cierpliwości i patrzeniu na świat trochę wolniej niż na co dzień. Razem z Mariuszem Miotke zastanawiamy się, skąd ptaki wiedzą, dokąd lecieć, dlaczego nie gubią drogi i czego ich wędrówki mogą nauczyć również nas – ludzi.
Rozmawiamy o tym, jak wygląda ptasia migracja z bliska i co dziś wiemy o mechanizmach, które pozwalają ptakom pokonywać tysiące kilometrów. I dlaczego niektóre gatunki wracają dokładnie w to samo miejsce każdego roku?
To także rozmowa o relacji człowieka z naturą – o tym, czy jeszcze potrafimy zauważać ptaki wokół siebie i co zmienia się, kiedy zaczynamy je obserwować naprawdę uważnie. Zastanawiamy się, dlaczego kontakt z przyrodą bywa dziś tak potrzebny i jak może pomagać dzieciom oraz dorosłym odzyskiwać ciekawość świata.
W rozmowie m.in.:
– skąd ptaki wiedzą, gdzie lecieć podczas migracji
– dlaczego ptaki wracają w te same miejsca
– które ptasie wędrówki są najbardziej niezwykłe
– uważność i kontakt z otaczającym światem
Gość odcinka: Mariusz Miotke - Kierownik Rezerwatu Przyrody Beka, Członek Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków
Rozmowę prowadzi: Ludwika Radacka-Majek, Kierowniczka Działu Edukacji Muzeum Emigracji w Gdyni.
Realizacja: Łukasz Laskowski, Archiwum Emigranta Muzeum Emigracji w Gdyni.
Posłuchaj podcastu również na YT TUTAJ

Edukacja na fali | Lidia Minkiewicz: Rodzice i szkoła – dwa brzegi czy wspólna droga?
W tym odcinku przyglądamy się temu, czy rodzice i szkoła rzeczywiście stoją po dwóchstronach rzeki, czy raczej mogą wspólnie budować mosty. Rozmawiamy o tym, co pomaga we współpracy, a co ją utrudnia – i dlaczego tak często dobre intencje zamieniają się w napięcie lub wzajemne rozczarowanie.
Jak rozmawiać o trudnościach dziecka, gdy rodzic nie chce ich słyszeć?
Co zrobić, gdy rodzice oczekują natychmiastowych reakcji, a nauczyciel nie zawsze ma przestrzeń, by odpowiedzieć od razu?
I jak odnaleźć się w świecie rodzicielskich grup w sieci, które potrafią być zarówno wsparciem, jak i źródłem napięć?
Rozmawiamy także o tym, jak działać profilaktycznie – zanim pojawi się konflikt. Co pomaga budować zaufanie między szkołą a domem? I dlaczego wsparcie dla samych nauczycieli, np. w formie superwizji, może mieć ogromne znaczenie dla jakości tych relacji.
Zastanawiamy się też nad czymś prostym, a jednocześnie rzadkim: czy możliwe jest spotkanie rodziców, nauczycieli i uczniów poza szkolnymi murami – na przykład przyognisku? I dlaczego takie zwyczajne bycie razem potrafi zmienić więcej niż niejedno formalne zebranie.
W rozmowie m.in.:
– rodzice i szkoła – dwa brzegi czy wspólna przestrzeń?
– jak rozmawiać o trudnościach dziecka z rodzicami
– oczekiwanie natychmiastowych reakcji – skąd się bierze i jak na nieodpowiadać
– grupy rodzicielskie w komunikatorach – jak korzystać z nich w zdrowy sposób
– profilaktyczne budowanie relacji między szkołą a domem
– superwizja nauczycieli jako realne wsparcie w pracy z ludźmi
– czy wspólny czas uczniów, rodziców i nauczycieli ma sens?
Rozmowę prowadzi:Ludwika Radacka-Majek, Kierowniczka Działu Edukacji Muzeum Emigracji w Gdyni.
Realizacja: Łukasz Laskowski, Archiwum Emigranta Muzeum Emigracji w Gdyni.

Edukacja na fali| Lech Guzowski o szkole jako organizacji: co naprawdę możemy zmienić?
Szkoła to nie tylko podstawa programowa, egzaminy i wyniki. To przede wszystkim ludzie, relacje i kultura organizacyjna, która wpływa na to, jak pracujemy i jak uczą się dzieci.
W tym odcinku przyglądamy się szkole z zupełnie innej perspektywy — jako organizacji,która może się rozwijać, zmieniać i świadomie budować swoje środowisko pracy.
Czy naprawdę jesteśmy skazani na system?
A może więcej zależy od nas samych ,niż nam się wydaje?
Do rozmowy zaprosiliśmy specjalistę spoza świata edukacji, by świeżym okiem spojrzeć na polską szkołę — jej codzienność, ograniczenia i realne możliwościzmiany. To odcinek dla dyrektorów, nauczycieli i wszystkich, którzy chcą mieć wpływ na swoje miejsce pracy.
W rozmowie m.in.:
– szkoła jako organizacja – co to właściwie znaczy?
– kultura pracy w polskiej szkole – z czego wynika i czy można ją zmienić
– dlaczego system to nie wszystko
– co liderzy i nauczyciele mogą zrobić „tu i teraz”
– jak metoda LEGO® Serious Play® pomaga zespołom zobaczyć to, czego nie widać w słowach
Gościem odcinka jest Lech Guzowski – facylitator i konsultant wspierający ludzioraz organizacje w wychodzeniu z impasu i patrzeniu na wyzwania z nowejperspektywy. Nie daje gotowych recept, lecz prowokuje do myślenia i działania.Pracuje m.in. metodą LEGO® Serious Play®, pomagając zespołom „zobaczyć” to, cowcześniej wydawało się niemożliwe do uchwycenia. Odblokowuje ludzi i organizacje. Pomaga ruszyć z miejsca. I gra do końca.
Rozmowę prowadzi: Ludwika Radacka-Majek, Kierowniczka Działu Edukacji Muzeum Emigracjiw Gdyni.
Realizacja: Łukasz Laskowski, Archiwum Emigranta Muzeum Emigracji w Gdyni.

Prawa Człowieka w szkole
Czym właściwie są prawa człowieka? Gdyby zadać to pytanie w dowolnej grupie, większość osób bez trudu udzieliłaby odpowiedzi. Ale co dokładnie je wyróżnia i w jaki sposób możemy dbać o to, aby szkolna codzienność była naprawdę oparta na równości, podmiotowości i wzajemnym szacunku?
W tym odcinku przyglądamy się prawom człowieka w praktyce – w szkolnych relacjach, zasadach i podejściu do uczniów i uczennic.
Gościem podcastu jest Do Bregin z Towarzystwa Edukacji Antydyskryminacyjnego (TEA), organizacji non-profit, którazrzesza specjalistki i specjalistów zajmujących się edukacjąantydyskryminacyjną.
Rozmawia Ludwika Radacka-Majek,Kierowniczka Działu Edukacji Muzeum Emigracji w Gdyni.
Realizacja: ŁukaszLaskowski, Archiwum Emigranta MuzeumEmigracji w Gdyni
Odcinekdostępny także na Youtube TUTAJ
Zapraszamydo zapoznania się z materiałami edukacyjnymi, o których mowa w odcinku:Materiały od TEA https://tea.org.pl/biblioteka/
Materiały od AmnestyInternational https://www.amnesty.org.pl/dzialaj/edukacja/szkolne-grupy/
https://www.amnesty.org.pl/akademia-praw-czlowieka/
https://uczotwartosci.ceo.org.pl/materialy/Materiały z warszawskiego projektu „Szkoła przyjazna prawom człowieka” https://um.warszawa.pl/waw/wcies/-/materialy-edukacyjne-sppc
Materiały od Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę

Edukacja to spotkanie
Czym właściwie jest projektowaniedoświadczeń edukacyjnych? Jak mechanizmy znane z gier można wykorzystać wcodziennym uczeniu się — nie tylko w szkole, ale też poza nią? W tym odcinkucofamy się aż do Starożytnej Grecji, by poszukać źródeł współczesnychidei i zrozumieć, jak dawne koncepcje mogą inspirować nas dzisiaj.
To rozmowa z krytycznym, alepełnym pasji spojrzeniem na edukację — o tym, jak powinna odpowiadać narealne potrzeby uczniów i nauczycieli, jak tworzyć przestrzeń do spotkania,dialogu i odkrywania.
Posłuchaj i spróbuj odpowiedziećrazem z nami: dlaczego edukacja jest spotkaniem?
I co każdy z nas może zrobić już dziś, żeby nauka stała się wartościowym momentem.
W odcinku usłyszycie PiotraMilewskiego, który jest Lead Designerem w firmie Sirius GameStudio. Pomysłowy i niezawodny twórca gier oraz wykładowca akademicki. Jestautorem ponad 200 larpów, gier miejskich, planszówek i karcianek. Byłykierownik produktu w firmie TREFL SA, gdzie opracował polską wersję gry “5sekund”.
Rozmawia Ludwika Radacka-Majek,Kierowniczka Działu Edukacji Muzeum Emigracji w Gdyni.
Realizacja: ŁukaszLaskowski, Archiwum Emigranta MuzeumEmigracji w Gdyni

Miasto jako przestrzeń edukacji językowej
Miasto jako przestrzeń edukacjijęzykowej
Jak sprawić, by nauka nowego języka nie była stresującym wyzwaniem, alenaturalnym odkrywaniem świata wokół nas? W tym odcinku rozmawiamy o tym, jakwykorzystać miasto – jego miejsca, historie i codzienne sytuacje – jako żywąprzestrzeń edukacji językowej.
Gościem jest Anna Kowalczuk, od 24 latnauczycielka języka polskiego jako obcego w Gdyni, autorka podręczników,materiałów e-learningowych i kreatywnych kart pracy, które nie tylko wspierająnaukę, ale też angażują cudzoziemców w życie lokalnej społeczności.
Rozmawia Ludwika Radacka-Majek,Kierowniczka Działu Edukacji Muzeum Emigracji w Gdyni.
Realizacja: ŁukaszLaskowski

Kartka, bidon i czarna dziura – edukacja wg Celestyna Freineta
W tym odcinku dowiecie się, że pusta kartka może być pretekstem do poznawania świata. Usłyszycie także o pustym bidonie, czarnej dziurze oraz walizkach z wakacyjnymi skarbami.
To wszystko jest wciąż opowieścią o edukacji, a dokładnie o Pedagogice Celestyna Freineta, o której mówi Martyna Kozłowska – nauczycielka języka angielskiego w Pierwszej Społecznej Szkole Podstawowej im. Dzieci Zjednoczonej Europy w Gdyni, animatorka Pedagogiki Celestyna Freineta w Polsce i wiceprzewodnicząca freinetowskiej grupy regionalnej Gdańsk.
Koniecznie przeczytajcie o inicjatywie Wakacje bez plastiku: TUTAJ
Martyna jest jedną z inicjatorek akcji.
Rozmawia: Ludwika Radacka-Majek | Kierowniczka Działu Edukacji Muzeum Emigracji w Gdyni
Realizacja: Łukasz Laskowski

Edukacja to relacja, 40 minut o Pedagogice Marii Montessori
Coraz częściej można zauważyć, że miejsca związane z edukacją, deklarują swoją bliskość z pedagogiką Marii Montessori. Czym jednak charakteryzuje się ten rodzaj edukacji?
O wspieraniu, uważności i towarzyszeniu dzieciom w procesie edukacji, opowie Martyna Dornowska - z wykształcenia pedagogika i coach, z zamiłowania edukatorka Montessori, pasjonatka alternatyw edukacyjnych, od 12 lat związana z pedagogiką M.Montessori – jako nauczycielka przedszkolna i trenerka tej metody. Rozmawia: Ludwika Radacka-Majek, Kierowniczka Działu Edukacji Muzeum Emigracji w Gdyni Realizacja: Łukasz Laskowski

Wyciągnijmy dzieci z ławek szkolnych! | EDUKACJA NA FALI
Czym jest ,,odkrzesławianie'' i jakie znaczenie ma układ ławek w klasie szkolnej? O tym, ale nie tylko usłyszycie w odcinku podcastu, którego gościnią jest Aleksandra Leyk - nauczycielka klas I-III, która prowadzi inspirujący profil na Facebooku pn. ,,Ola w krainie edukacji''. Podczas naszej rozmowy miałyśmy okazję także poruszyć temat tego, że edukacja może i nawet powinna odbywać się także poza murami szkoły.
Koniecznie odwiedźcie profil Oli, znajdziecie tam sporo inspiracji, ale także relacje z wizyt w ciekawych miejscach, jak np. instytucje kultury. Rozmawia: Ludwika Radacka-Majek, Kierowniczka Działu Edukacji Muzeum Emigracji w Gdyni Realizacja: Łukasz Laskowski

Uczniowie i uczennice z Ukrainy w polskiej szkole - rok szkolny 2023/24
W polskich szkołach już od dłuższego czasu obecni są uczniowie z doświadczeniem migracji. Jednak, czy proces integracji jest już zadaniem w pełni wykonanym? Z pewnością jest raczej zadaniem, które potrzebuje nieustannej opieki. Powinien być także przeprowadzany z myślą zarówno o polskich uczniach jak i tych z doświadczeniem migracji.
Zapraszamy do wysłuchania odcinka, który oparty jest na wynikach raportów przeprowadzonych przez Centrum Edukacji Obywatelskiej. To doskonała okazja, aby odpowiedzieć sobie na pytanie: jak wygląda sytuacja w mojej szkole?
Warto tez zapoznać się z najnowszym raportem CEO: Uczniowie i uczennice z Ukrainy w polskiej szkole - rok szkolny 2023/24
Gościnią odcinka jest Elżbieta Krawczyk, Dyrektorka Programowa CEO: Kieruje pracami Działu Edukacji Globalnej i Ekologicznej. Jako członkini zarządu Fundacji nadzoruje prace 3 innych działów programowych. Autorka programów edukacyjnych, publikacji i kursów e-learningowych z zakresu edukacji globalnej, międzykulturowej i ekologicznej. Tworzy i redaguje scenariusze zajęć oraz materiały edukacyjne. Chętnie wypracowuje je wspólnie z nauczycielami i nauczycielkami podczas warsztatów i spotkań grup roboczych. Jest absolwentką arabistyki i islamistyki na Uniwersytecie Warszawskim, stosunków międzynarodowych ze specjalizacją w zakresie międzynarodowej współpracy rozwojowej w Collegium Civitas oraz Akademii Treningu Antydyskryminacyjnego. Członkini ruchu Climate Reality.
Rozmawia: Ludwika Radacka-Majek, Kierowniczka Działu Edukacji Muzeum Emigracji w Gdyni
Realizacja: Łukasz Laskowski
Transkrypcja odcinka (otworzy się w nowej karcie)

Edukacja bez plecaka, czyli o szkole w domu
Obecnie edukacja odbywa się w różnych miejscach - już nie tylko w tradycyjnym modelu, w ławce szkolnej. Tak naprawdę można powiedzieć, że wszystko jest edukacją. Wszystko co dzieje się wokół nas może być pretekstem do podjęcia dyskusji, czy krytycznego spojrzenia.
Jest też niemała grupa rodziców, którzy decydują się na formę edukacji domowej. Jak to wygląda w praktyce i jakie niesie za sobą efekty? Oczywiście należy pamiętać, że każda sytuacja jest szczególna, a edukacja domowa nie jest formą sprzyjającą każdej rodzinie, każdemu dziecku.
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z Emilią Kilmowską - osobą, która od kilku lat organizuje edukację dla swoich dzieci, w domu. Emilii podczas naszej rozmowy towarzyszyła Jej córka - Urszula Klimowska.
Rozmawia: Ludwika Radacka-Majek, Kierowniczka Działu Edukacji Muzeum Emigracji w Gdyni
Realizacja: Łukasz Laskowski

Niełatwe tematy, czyli rola literatury w edukacji
Zapraszamy serdecznie na kolejny odcinek Edukacji na Fali, czyli podcastu , który dotyczy aktualnych wyzwań w świecie edukacji. Czy literatura dziecięca zawsze musi zawierać morał? Czy może lepiej gdy niesie za sobą nienachalny przekaz?
O tym, jak wykorzystywać książki w podejmowaniu niełatwych tematów z dziećmi i młodzieżą, opowie Artur Gębka - Psycholog, autor książek dla dzieci i młodzieży.
Jego książka pt. ,,Ten Pan'' opowiada o kryzysie bezdomności, co wiążę się z tematyką poszukiwania swojego miejsca, schronienia, czyli tematyki poruszanej także w naszym muzeum.
Rozmawia: Ludwika Radacka-Majek, specjalistka ds. edukacji Muzeum Emigracji w Gdyni
Realizacja: Łukasz Laskowski

Szkoła w Wielkiej Brytanii vs szkoła w Polsce
Zapraszamy serdecznie na pierwszy odcinek II sezonu Edukacji na Fali, czyli podcastu , który dotyczy aktualnych wyzwań w świecie edukacji.
Chyba nikt nie ma wątpliwości, że Wielka Brytania stanowiła jeden z głównych celów emigracyjnych Polek i Polaków. To właśnie tam można było znaleźć dobrze płatną pracę, nawiązywać relacje, uczyć się języka.
Do 2009 roku, Polki były stanowiły największą grupę rodzących matek, pochodzących spoza Wielkiej Brytanii. Dla tysięcy polskich dzieci to właśnie brytyjska szkoła była tą pierwszą.
Co zatem z dziećmi polskich emigrantów, które razem z rodzicami powróciły do ojczyzny? Jak wygląda proces aklimatyzacji, kiedy to polski system edukacji jest dla kogoś obcy, choć jest Polakiem/Polką?
Zachęcamy do wysłuchania odcinka, którego gościem jest Anna Bagińska – reemigtrantka, mama dwóch córek.
Rozmawia: Ludwika Radacka-Majek, specjalistka ds. edukacji Muzeum Emigracji w Gdyni
Realizacja: Łukasz Laskowski

Kreatywna edukacja, czyli jaka?
Słowo "kreatywność" wydaje się być nieco nadużywane. Często słyszymy o kreatywnych warsztatach czy lekcjach. Jednak jakie cechy spełnia wartościowa, wyjątkowa edukacja, która odpowiada na potrzeby młodszych i starszych uczniów?
Podczas rozmowy z Jakubem Tylmanem, porozmawiamy jak "kolorować" polską szkołę, aby dążyć do coraz nowocześniejszego modelu edukacji. Na podstawie konkretnych dobrych praktyk, Jakub podpowie, jak tworzyć szkołę przyjazną dla każdej osoby.
Gość odcinka: Jakub Tylman - pedagog, nauczyciel przedmiotów artystycznych, autor książek edukacyjnych dla dzieci, twórca nowoczesnych projektów edukacyjnych i nieszablonowych rozwiązań w edukacji, ekspert w zakresie edukacji w programach telewizyjnych i radiowych.
Inicjator ogólnopolskiej kampanii społecznej "Szkoły bez zadań domowych". Laureat Nagrody im. Ireny Sendlerowej "za Naprawianie świata 2022", Wyróżniony Nagrodą im. Janusza Korczaka, Zwycięzca Plebiscytu Radiowej Czwórki NIEPRZECIĘTNI 2022, Wyróżniony w konkursie Wielkopolski Nauczyciel Roku 2022. Odznaczony Medalem Komisji Edukacji Narodowej za zasługi dla oświaty i wychowania oraz przez Zarząd Województwa Wielkopolskiego Odznaką Honorową za zasługi dla Województwa Wielkopolskiego. Członek Rady programowej fundacji "Teach for Poland". Ambasador programów edukacyjnych: Be Net oraz Be Eco.
Rozmawia: Ludwika Radacka-Majek, specjalistka ds. edukacji (Muzeum Emigracji w Gdyni)
Montaż: Łukasz Laskowski (Muzeum Emigracji w Gdyni)
Transkrypcja odcinka (otworzy się w nowej karcie)

Dobre praktyki w pracy z uczniami ukraińskojęzycznymi
Obecność ukraińskich uczniów w polskich szkołach to nie nowa sytuacja. Jak zatem dbać o integrację w klasach wielokulturowych?
W tym odcinku Mari i Yulia opowiedzą o dobrych praktykach w kontekście uczniów z doświadczeniem migracji, ale także o tzw. języku wrażliwym, czyli np. o tym, dlaczego nie powinniśmy używać sformułowania „na Ukrainie”.
Gościnie odcinka:
Maria Beburia – pracowniczka kultury i organizacji pozarządowych, pochodząca z Odessy (Ukraina). Związana z Muzeum Sztuki Nowoczesnej, gdzie wraz z Tarasem Gembikiem tworzy kolektyw BLYZKIST, zajmujący się dostępnością instytucji kultury dla osób z doświadczeniem migracji mieszkających w Polsce. Współtwórczyni Solidarnego Domu Kultury „Słonecznik”. Obecnie pracuje w Fundacji Ocalenie w zespole ds. partnerstw.
Yulie Tkachuk – mieszkająca od 9 lat w Warszawie Ukrainka. Poprzez wykształcenie psychologiczne i własne doświadczenie migracyjne pracuje na rzecz dzieci i młodzieży z doświadczeniem migracji - w szczególności w zakresie integracji, wsparcia edukacyjnego i psycho-emocjonalnego. Prowadzi szkolenia dla osób pracujących z dziećmi z doświadczeniem migracji, a najbardziej w swojej pracy skupia się na samorzecznictwie i oddawaniu głosu i sprawczości młodym. Obecnie pracuje w międzynarodowej organizacji humanitarnej gdzie zajmuje się ochroną dzieci z doświadczeniem uchodźczym przed krzywdzeniem.
Rozmawia: Ludwika Radacka-Majek, specjalistka ds. edukacji Muzeum Emigracji w Gdyni
Realizacja: Łukasz Laskowski

Dobrostan psychiczny w pracy nauczyciela
Co wpływa na pozytywne samopoczucie i niwelowanie negatywnych emocji w naszym życiu? Jak rodzice i dyrektorzy szkół, mogą wspomóc nauczycieli w ich dbaniu o dobrostan psychiczny? O tym usłyszysz w pierwszym odcinku naszego podcastu ,,Edukacja na fali!''.
Rozmawiają: specjalistka ds. edukacji Ludwika Radacka-Majek oraz psycholog Bogusława Gontarz
Realizacja: Łukasz Laskowski (Muzeum Emigracji)